BSc Cardiovascular Technology

बारावी सायन्स (PCB) नंतर वैद्यकीय क्षेत्रात जायचे स्वप्न अनेक विद्यार्थ्यांचे असते. पण सर्वांनाच MBBS किंवा BDS ला नंबर लागतो असे नाही. अशा वेळी अनेक विद्यार्थी आणि पालक पॅरामेडिकल (Paramedical) कोर्सेसचा पर्याय शोधतात. यातच सध्या खूप विचारला जाणारा एक कोर्स म्हणजे ‘B.Sc Cardiovascular Technology’.

पण हा कोर्स नक्की काय आहे? त्याचे भविष्य काय? आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, मध्यमवर्गीय कुटुंबातील विद्यार्थ्यांनी यावर आपला वेळ आणि पैसा गुंतवावा का? चला, एका Councilor सारखा मी तुम्हाला याची माहिती देतो.

बीएससी कार्डिओव्हस्कुलर टेक्नॉलॉजी ( BSc Cardiovascular Technology )

अभ्यासक्रमात काय शिकवले जाते?

या कोर्समध्ये प्रामुख्याने खालील विषयांचा अभ्यास केला जातो:

मानवी शरीरशास्त्र: शरीराची रचना.
हृदय व रक्तवाहिन्यांची संस्था: हृदय कसे कार्य करते.
शरीरक्रियाविज्ञान व पॅथॉलॉजी: शरीरातील प्रक्रिया आणि आजार.
ईसीजी (ECG) आणि इको (ECHO): हृदयाच्या चाचण्यांचे तंत्रज्ञान.

प्रवेशासाठी पात्रता:

विद्यार्थी १२ वी (किंवा समकक्ष) परीक्षा उत्तीर्ण असावा.
बारावीमध्ये किमान ५०% गुण असणे आवश्यक आहे.
शिक्षण मान्यताप्राप्त बोर्डातून झालेले असावे.

या अभ्यासक्रमात तुम्ही काय शिकाल?

विद्यार्थ्यांना हृदयाशी संबंधित गुंतागुंतीच्या उपचारांची माहिती दिली जाते, जसे की:

स्टेंट टाकणे: हृदयविकाराच्या उपचारात अडथळा दूर करण्यासाठी स्टेंट बसवणे.
पेसमेकर व डिफिब्रिलेटर: हृदयाची धडधड नियंत्रित करणारी उपकरणे बसवण्याचे तंत्र.

करिअरच्या संधी

हा कोर्स पूर्ण केल्यानंतर तुम्ही खालील पदांवर काम करू शकता:

कार्डिओव्हस्कुलर टेक्निशियन / टेक्नॉलॉजिस्ट
मेडिकल सोनोग्राफर (हृदयाची सोनोग्राफी करणारे तज्ज्ञ)

पुढील शिक्षण आणि भविष्य

पदवी पूर्ण झाल्यावर तुम्ही भारतात किंवा परदेशात नोकरी करू शकता.
तुम्हाला एम.एससी (Post Graduation) किंवा संशोधन क्षेत्रात (Research) करिअर करण्याची उत्तम संधी उपलब्ध असते.

2026 मध्ये हा कोर्स करणे योग्य आहे का? BSc Cardiovascular Technology

बीएससी कार्डिओव्हस्कुलर टेक्नॉलॉजी: या कोर्समध्ये काय असते?

आजकाल हृदयविकाराच्या समस्या खूप वेगाने वाढत आहेत. अगदी तरुण वयातही लोकांना हार्ट अटॅक येत असल्याच्या बातम्या आपण रोज वाचतो. त्यामुळे हॉस्पिटल्समध्ये कार्डिओलॉजी (Cardiology) विभागाचे महत्त्व खूप वाढले आहे. हृदयरोग तज्ज्ञांना (Cardiologist) मदत करण्यासाठी आणि हृदयाच्या तपासण्या करणाऱ्या मशिन्स हाताळण्यासाठी कुशल तंत्रज्ञांची गरज असते. नेमकी हीच गरज हा कोर्स पूर्ण करतो.

2026 आणि त्यापुढील काळाचा विचार केल्यास, हेल्थकेअर क्षेत्र हे कधीही न थांबणारे क्षेत्र आहे. त्यामुळे या तंत्रज्ञांची मागणी वाढतच जाणार आहे. पण लक्षात ठेवा, हा कोर्स सर्वांसाठी योग्य नाही कारण यामध्ये तुम्हाला अत्यंत नाजूक स्थितीत असलेल्या (Critical) रुग्णांसोबत काम करावे लागते. इथे निष्काळजीपणाला अजिबात थारा नसतो.

हा कोर्स प्रामुख्याने हृदय आणि रक्ताभिसरण संस्थेशी (Circulatory System) संबंधित आहे. यामध्ये खालील गोष्टींचा समावेश असतो:

रक्ताभिसरण संस्थेचा अभ्यास: या कोर्समध्ये हृदयाच्या आणि रक्ताभिसरण संस्थेच्या कार्याबद्दल सविस्तर माहिती दिली जाते.
रक्तवाहिन्यांचे कार्य: शरीरातील सर्व अवयवांना रक्त, ऑक्सिजन आणि आवश्यक पोषक घटक पोहोचवणाऱ्या धमन्या (Arteries) आणि शिरा (Veins) कशा काम करतात, हे शिकवले जाते.
हृदयरोगांची माहिती: मानवांना होणाऱ्या विविध प्रकारच्या हृदयविकारांची आणि आजारांची ओळख करून दिली जाते.
डॉक्टरांना मदत करण्याचे तंत्र: हृदयरोगाचे निदान करण्यासाठी आणि रुग्णांवर योग्य उपचार करण्यासाठी केल्या जाणाऱ्या विविध चाचण्यांचे (Tests) प्रशिक्षण विद्यार्थ्यांना दिले जाते, जेणेकरून ते डॉक्टरांना उत्तम प्रकारे मदत करू शकतील.
आधुनिक उपचार पद्धती: स्टेंट बसवणे, पेसमेकर लावणे यांसारख्या गुंतागुंतीच्या प्रक्रियांविषयी तांत्रिक ज्ञान दिले जाते. तसेच, हृदयविकारावरील शस्त्रक्रियेच्या (Invasive) आणि विना-शस्त्रक्रियेच्या (Non-invasive) अशा दोन्ही उपचार पद्धती शिकवल्या जातात.

या कोर्समध्ये प्रत्यक्षात काय शिकवले जाते? (थिअरी आणि प्रॅक्टिकल यांचा समतोल)

बऱ्याच जणांना वाटते की हा कोर्स म्हणजे फक्त पुस्तकी अभ्यास असेल, पण तसे नाही. या कोर्समध्ये हृदयाची रचना, त्याचे कार्य आणि त्यात होणारे बिघाड याबद्दल सखोल ज्ञान दिले जाते.

पण त्याहूनही महत्त्वाचे म्हणजे, ECG काढणे, इकोकार्डिओग्राफी (Echocardiography), ट्रेडमिल टेस्ट (TMT), आणि कॅथ लॅब (Cath Lab) मध्ये अँजिओग्राफी किंवा अँजिओप्लास्टी चालू असताना डॉक्टरांना मदत करणे, हे सर्व प्रत्यक्ष शिकवले जाते. यामध्ये थिअरीपेक्षा प्रॅक्टिकलवर जास्त भर दिला जातो कारण तुम्हाला प्रत्यक्ष मशिन्स हाताळायच्या असतात.

बीएससी कार्डिओव्हस्कुलर टेक्नॉलॉजी कोर्स का निवडावा?

हा वैद्यकीय आणि आरोग्य क्षेत्रातील एक अतिशय महत्त्वाचा आणि लोकप्रिय कोर्स आहे. हा कोर्स थेट हृदयाच्या आजारांवरील उपचारांशी जोडलेला असल्याने त्याला खूप महत्त्व आहे. हा कोर्स का करावा, याची मुख्य कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:

हृदयविकाराच्या रुग्णांमध्ये वाढ: सध्याची बदललेली जीवनशैली, अनुवंशिकता (Genetics) आणि पर्यावरणातील बदल यांमुळे हृदयाचे आजार वाढत आहेत. परिणामी, या क्षेत्रातील प्रशिक्षित तज्ज्ञांची मागणी दिवसेंदिवस वाढत आहे.
हृदयरोगतज्ज्ञांना (Cardiologists) मदत: डॉक्टर जेव्हा रुग्णांवर गुंतागुंतीचे उपचार करतात किंवा चाचण्या करतात, तेव्हा ते या कार्डिओव्हस्कुलर तंत्रज्ञांच्या (Technicians) मदतीवरच मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून असतात.
आरोग्याबद्दल वाढती जागरूकता: लहान मुलांमध्ये जन्मतःच असणाऱ्या हृदयरोगांचे प्रमाणही वाढत आहे. तसेच, हृदयाच्या आजारांबद्दल लोकांमध्ये जागरूकता निर्माण झाल्याने, चाचण्या आणि उपचारांसाठी रुग्णालयांमध्ये जाणाऱ्यांची संख्या वाढली आहे. यामुळे या क्षेत्रातील व्यावसायिकांना खूप महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
आधुनिक आणि परवडणारे उपचार: वैद्यकीय क्षेत्रातील नवीन प्रगती आणि शोधांमुळे हृदयावरील उपचार अधिक प्रगत आणि सामान्य लोकांसाठी परवडणारे झाले आहेत. त्यामुळे जास्तीत जास्त लोक या सुविधांचा लाभ घेत आहेत, ज्यातून या क्षेत्रात रोजगाराच्या अनेक संधी निर्माण होत आहेत.

या कोर्ससाठी मानसिक तयारी कशी असावी? आणि कमी मार्क्स असलेल्यांनी हा कोर्स करावा का? BSc Cardiovascular Technology

जर तुम्हाला बारावीला किंवा NEET/MHT-CET मध्ये कमी मार्क्स मिळाले असतील, तर निराश होऊ नका. तुम्ही नक्कीच या कोर्सचा विचार करू शकता. पण त्यासाठी तुमची मानसिक तयारी पक्की हवी.

रुग्णांशी संवाद: तुम्हाला घाबरलेल्या रुग्णांना आणि त्यांच्या नातेवाईकांना धीर देता आला पाहिजे.
शिफ्ट ड्युटी: मेडिकल क्षेत्रात ९ ते ५ अशी नोकरी नसते. कधीही इमर्जन्सी येऊ शकते, त्यामुळे रात्रपाळी (Night shift) करण्याची तयारी ठेवावी लागते.
रक्त आणि जखमा: कॅथ लॅबमध्ये काम करताना रक्त बघण्याची किंवा ऑपरेशन थेटरसारख्या वातावरणात काम करण्याची सवय असावी लागते.

कमी मार्क्स असले तरी चालतील, पण जर तुमची मेहनत घेण्याची आणि प्रॅक्टिकल गोष्टी लवकर शिकण्याची तयारी असेल, तर तुम्ही यात यशस्वी होऊ शकता.

बीएससी कार्डिओव्हस्कुलर टेक्नॉलॉजी: प्रवेश प्रक्रिया (Admission Process)

या कोर्सला प्रवेश मिळवण्याच्या मुख्य दोन पद्धती आहेत:

१. गुणवत्तेवर आधारित प्रवेश (Merit-based): काही महाविद्यालये तुम्हाला १२ वी मध्ये मिळालेल्या गुणांच्या आधारे थेट प्रवेश देतात.

२. प्रवेश परीक्षेवर आधारित प्रवेश (Entrance-based):

अनेक मोठी विद्यापीठे प्रवेश परीक्षा घेतात. याची प्रक्रिया साधारणपणे अशी असते:

स्टेप १ (नोंदणी): मोबाईल नंबर आणि ईमेल आयडी वापरून वेबसाईटवर स्वतःची नोंदणी करणे.
स्टेप २ (अर्ज भरणे): तयार झालेल्या लॉगिन आयडीने आवश्यक माहिती भरून अर्ज पूर्ण करणे.
स्टेप ३ (कागदपत्रे): तुमचा फोटो, सही, ओळखपत्र आणि १० वी-१२ वी ची प्रमाणपत्रे (Marksheets) अपलोड करणे.
स्टेप ४ (फी भरणे): अर्जाची फी ऑनलाइन भरणे.
स्टेप ५ (प्रवेशपत्र): अर्ज योग्य असल्यास तुम्हाला परीक्षेचे हॉल तिकीट (Admit Card) दिले जाते.
स्टेप ६ (परीक्षा): ठरलेल्या तारखेला प्रवेश परीक्षा देणे.
स्टेप ७ (निकाल): परीक्षेचा निकाल जाहीर होणे.
स्टेप ८ (प्रवेश): परीक्षेत पास झालेल्या विद्यार्थ्यांना त्यांच्या दर्जानुसार (Merit) महाविद्यालयात जागा मिळते.

प्रवेशासाठी आवश्यक पात्रता (Eligibility Criteria)

हा कोर्स करण्यासाठी खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:

शिक्षण: विद्यार्थी १२ वी (विज्ञान शाखा) उत्तीर्ण असावा. त्याचे मुख्य विषय जीवशास्त्र (Biology), रसायनशास्त्र (Chemistry) आणि भौतिकशास्त्र (Physics) असावेत.
गुण: १२ वी मध्ये किमान ५०% गुण असणे आवश्यक आहे. (जे विद्यार्थी १२ वी च्या निकालाची वाट पाहत आहेत, तेही अर्ज करू शकतात).
वय: प्रवेश घेताना विद्यार्थ्याचे वय किमान १७ वर्षे असावे.
इंग्रजी विषय: काही महाविद्यालयांमध्ये १२ वी ला इंग्रजी विषय असणे सक्तीचे असते.
थेट प्रवेश (Lateral Entry): ज्यांनी ‘कार्डियाक केअर टेक्नॉलॉजी’ मध्ये २ वर्षांचा डिप्लोमा केला आहे, त्यांना या डिग्री कोर्सला थेट दुसऱ्या वर्षात प्रवेश मिळू शकतो.

महत्त्वाच्या प्रवेश परीक्षा (Entrance Exams)

SUAT: शारदा विद्यापीठात प्रवेश मिळवण्यासाठी ही परीक्षा घेतली जाते. ही परीक्षा ऑनलाइन असते.
AP EAMCET: आंध्र प्रदेशातील महाविद्यालयांमध्ये प्रवेशासाठी ही परीक्षा घेतली जाते.
MH CET

प्रवेश परीक्षेची तयारी कशी करावी? (Preparation Tips)

अभ्यासक्रम (Syllabus) समजून घ्या: परीक्षेचा पूर्ण अभ्यासक्रम तपासा आणि त्यातले महत्त्वाचे विषय ओळखून त्यांची यादी करा.
उजळणी (Revision): महत्त्वाच्या विषयांचे वारंवार वाचन करा आणि त्यावरील जास्तीत जास्त प्रश्न सोडवा.
जुन्या प्रश्नपत्रिका (Previous Papers): मागील काही वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका सोडवा. यामुळे प्रश्नांचे स्वरूप समजेल आणि पेपर सोडवण्याचा वेग वाढेल.
सराव परीक्षा (Mock Tests): अधिकृत वेबसाईटवर उपलब्ध असलेल्या ऑनलाइन मॉक टेस्ट द्या. यामुळे तुमचा आत्मविश्वास वाढेल आणि वेळेचे नियोजन करता येईल.

अभ्यासक्रम किती Practical आहे? (पुस्तकांपलीकडे काय शिकायला मिळते?)

हा ३ वर्षांचा डिग्री कोर्स आणि त्यानंतर १ वर्षाची इंटर्नशिप असा साधारण ४ वर्षांचा प्रवास असतो. यात तुम्ही फक्त वर्गात बसून शिकत नाही.

पहिल्या वर्षानंतर तुम्हाला हॉस्पिटलमध्ये ड्युटी लावली जाते. तिथे तुम्ही सीनिअर टेक्निशियन्सना काम करताना पाहता. प्रत्यक्ष रुग्णांचे ECG काढणे, रिपोर्ट मधील ग्राफ समजून घेणे, आणि कॅथ लॅब मधील जीवघेण्या इमर्जन्सीमध्ये शांत राहून वेगाने काम कसे करायचे, हे तुम्हाला पुस्तकातून नाही, तर प्रत्यक्ष अनुभवातूनच (Projects and Training) शिकायला मिळते.

बीएससी कार्डिओव्हस्कुलर टेक्नॉलॉजी: अभ्यासक्रमातील विषय (Syllabus)

या तीन वर्षांच्या डिग्री कोर्समध्ये सेमिस्टर (सहामाही) पद्धतीऐवजी साधारणपणे वार्षिक परीक्षा (Annual Exams) घेतल्या जातात. या तीन वर्षांत कोणते मुख्य विषय शिकवले जातात, त्याची यादी खालीलप्रमाणे आहे:

प्रथम वर्ष (First Year)	द्वितीय वर्ष (Second Year)	तृतीय वर्ष (Third Year)
मानवी शरीरशास्त्र (Human Anatomy)	प्रगत ईसीजी (Advanced ECG)	कार्डियाक कॅथेटरायझेशन भाग १ (प्राथमिक माहिती)
हृदयाची रचना व कार्य (Anatomy of Cardiovascular System)	व्यायाम ईसीजी (Exercise ECG / Stress Test)	कार्डियाक कॅथेटरायझेशन भाग २
शरीरक्रियाविज्ञान (Physiology)	इकोकार्डियोग्राफी (Echocardiography / ECHO)	कार्डियाक कॅथेटरायझेशन भाग ३ (पेसिंग आणि इलेक्ट्रोफिजियोलॉजी)
पॅथॉलॉजी (आजार व त्यांची कारणे)	होल्टर रेकॉर्डिंग (Holter Recording)	–
सूक्ष्मजीवशास्त्र (Microbiology)	–	–
औषधशास्त्र (Pharmacology)	–	–
पायाभूत इंग्रजी (Foundation English)	–	–
संगणकाची मूलतत्त्वे (Computer Basics)	–	–

(नोंद: दुसऱ्या आणि तिसऱ्या वर्षात पहिल्या वर्षाच्या तुलनेत थेट हृदयाशी संबंधित प्रगत आणि तांत्रिक विषयांवर जास्त भर दिला जातो.)

कोर्सनंतर लगेच नोकरी मिळते का? (नोकऱ्या आणि पगार)

खरे वास्तव सांगायचे तर, तुम्ही डिग्री हातात पडल्या पडल्या १ लाख रुपये महिन्याला कमवायला लागाल, या भ्रमात राहू नका. कोणतीही इन्स्टिट्यूट तुम्हाला “१००% जॉब गॅरंटी” देत असेल, तर ते फक्त मार्केटिंग करत आहेत हे ओळखा.

कोर्स पूर्ण केल्यावर आणि १ वर्षाची इंटर्नशिप प्रामाणिकपणे केल्यास तुम्हाला नोकरी सहज मिळते. सुरुवातीला एका फ्रेशरला महाराष्ट्रातील टियर-२ शहरांमध्ये (उदा. पुणे, नाशिक, नागपूर) साधारण १५,००० ते २०,००० रुपये महिना पगार मिळू शकतो. मुंबईसारख्या शहरात हे प्रमाण थोडे जास्त असू शकते. जसा तुमचा अनुभव (Experience) वाढेल आणि तुमचे काम डॉक्टरांना आवडू लागेल, तसा तुमचा पगार वेगाने वाढतो.

पदाचे नाव (Job Profile)	कामाचे स्वरूप (Nature of Work)	सरासरी वार्षिक पगार
कार्डिओव्हस्कुलर टेक्निशियन	हृदयाच्या रुग्णांवर लक्ष ठेवणे, विविध चाचण्या करणे, उपकरणांची काळजी घेणे आणि रुग्णांच्या वैद्यकीय नोंदी (Records) ठेवणे.	₹ ७,००,०००
कार्डियाक सोनोग्राफर	अल्ट्रासाऊंड (सोनोग्राफी) वापरून हृदयाच्या झडपा आणि रक्तवाहिन्यांची तपासणी करणे. डॉक्टरांना इकोकार्डियोग्राम (ECHO) काढण्यास मदत करणे.	₹ ६,००,०००
व्हॅस्कुलर टेक्निशियन (रक्तवाहिन्यांचे तंत्रज्ञ)	रक्तप्रवाहातील आजार ओळखण्यात डॉक्टरांना मदत करणे. रक्तदाब, ऑक्सिजनची पातळी आणि रक्तप्रवाहाचा वेग मोजण्यासाठी विविध चाचण्या करणे.	₹ ८,००,०००
ईकेजी (EKG/ECG) टेक्निशियन	रुग्णांच्या छातीवर आणि हाता-पायांवर इलेक्ट्रोड लावून ईसीजी (ECG) काढणे. काही तंत्रज्ञ हृदयाचे ठोके मोजणारे ‘होल्टर मॉनिटर’ (Holter Monitor) बसवण्याचेही काम करतात.	₹ ५,००,०००
इकोकार्डियोग्राफिक टेक्निशियन	याला ‘इको-टेक्निशियन’ असेही म्हणतात. हे तंत्रज्ञ इकोकार्डियोग्राफीच्या मदतीने हृदयाच्या अचूक प्रतिमा (Images) तयार करतात, ज्यामुळे डॉक्टरांना आजाराचे निदान करणे सोपे जाते.

बीएससी कार्डिओव्हस्कुलर टेक्नॉलॉजी: कोर्सनंतर पुढील संधी (Future Opportunities)

हा कोर्स पूर्ण केल्यानंतर विद्यार्थ्यांसमोर अनेक उत्तम पर्याय उपलब्ध असतात. ते पुढील शिक्षण घेऊ शकतात किंवा अध्यापन (Teaching), लॅबमधील काम आणि वैज्ञानिक संशोधनाकडे (Research) वळू शकतात.

यातील काही प्रमुख पर्याय खालीलप्रमाणे आहेत:

१. उच्च शिक्षण (Higher Education): विद्यार्थ्यांना ज्या विषयात जास्त आवड आहे, त्यात ते पदव्युत्तर शिक्षण (Master’s Degree) घेऊ शकतात. उदाहरणार्थ, एम.एस्सी. कार्डिओव्हस्कुलर टेक्नॉलॉजी (M.Sc. CVT) किंवा संबंधित प्रगत कोर्सेस.
२. संशोधन कार्य (Research Work): ज्यांना नवीन गोष्टी शोधण्याची आणि अभ्यासाची आवड आहे, ते विविध संस्थांमधील रिसर्च टीमसोबत काम करू शकतात किंवा स्वतःचे रिसर्च प्रोजेक्ट्स सुरू करू शकतात. चांगल्या आणि उपयुक्त प्रकल्पांना सरकारकडून किंवा संस्थांकडून आर्थिक मदत (Grant) देखील दिली जाते.
३. प्रमाणपत्र आणि पदविका (Certification / Diploma Courses): वैद्यकीय क्षेत्रात लवकर काम सुरू करण्यासाठी विद्यार्थी ‘मेडिकल असिस्टंट’ सारखे काही अल्पकालीन (Short-term) सर्टिफिकेट किंवा डिप्लोमा कोर्सेस करू शकतात.
४. नोकरी (Job Opportunities): पदवी पूर्ण केल्यावर तुम्ही थेट रुग्णालयांमध्ये किंवा लॅबमध्ये ‘लॅब टेक्निशियन’ किंवा ‘लॅब टेक्नॉलॉजिस्ट’ म्हणून काम करू शकता. तसेच, शैक्षणिक क्षेत्रात शिक्षक म्हणूनही काम करण्याचा पर्याय खुला असतो.
५. इंटर्नशिप (Internships): अनेक महाविद्यालये शिक्षणासोबतच विद्यार्थ्यांना इंटर्नशिपची संधी देतात. यामुळे विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष रुग्णालयात किंवा लॅबमध्ये काम करण्याचा अनुभव मिळतो, ज्याचा भविष्यात चांगली नोकरी मिळवण्यासाठी खूप फायदा होतो.

भारतात vs परदेशात संधी आणि नोकरी व्यतिरिक्त इतर पर्याय

परदेशातील संधी: भारत सोडल्यास, आखाती देश (Gulf Countries), युके (UK) आणि कॅनडा मध्ये या टेक्निशियन्सना खूप मोठी मागणी आहे. तिथे पगारही खूप चांगला असतो. पण त्यासाठी तुम्हाला किमान २-३ वर्षांचा भारतातील अनुभव आणि काही जागतिक स्तरावरच्या परीक्षा (Certification exams) पास कराव्या लागतात.
कंपन्यांमधील संधी: जर तुम्हाला हॉस्पिटलमध्ये काम करायचे नसेल, तर GE Healthcare, Philips, Siemens यांसारख्या वैद्यकीय उपकरणे बनवणाऱ्या कंपन्यांमध्ये तुम्ही ‘Application Specialist’ म्हणून नोकरी करू शकता. यांचे काम नवीन मशिन्स हॉस्पिटलमध्ये इन्स्टॉल करणे आणि तिथल्या स्टाफला ट्रेनिंग देणे हे असते.

या कोर्सचे काही तोटे (Reality Check)

प्रत्येक नाण्याला दोन बाजू असतात. या कोर्सचे फायदे आपण पाहिले, पण काही अडचणीही समजून घेणे आवश्यक आहे:

शारीरिक कष्ट: कॅथ लॅबमध्ये अँजिओप्लास्टी चालू असताना तुम्हाला रेडिएशनपासून वाचण्यासाठी अंगावर अत्यंत जड असा ‘Lead Apron’ (शिशाचा कोट) घालून तासनतास उभे राहावे लागते. हे शारीरिकदृष्ट्या दमवणारे असते.
कामाचा ताण: हृदयरुग्ण अचानक सीरियस होऊ शकतात. अशा वेळी डोके शांत ठेवून काम करण्याचा ताण खूप जास्त असतो.
मर्यादित प्रगती: एका मर्यादेनंतर तुम्ही थेट स्वतःचे क्लिनिक थाटू शकत नाही. तुम्हाला नेहमी एका कार्डिओलॉजिस्टच्या मार्गदर्शनाखालीच काम करावे लागते.

या कोर्सबाबत योग्य निर्णय कसा घ्यावा? (विद्यार्थ्यांनी कोर्स निवडायच्या आधी हा विचार करावा) BSc Cardiovascular Technology

मित्रांनो, कोणत्याही कोर्सची निवड फक्त मित्राने घेतलाय किंवा जाहिरात छान आहे म्हणून करू नका. हा निर्णय घेण्यापूर्वी स्वतःला विचारा: “मला खरोखरच हॉस्पिटलच्या वातावरणात, रुग्णांसोबत काम करायला आवडेल का?”

माझा तुम्हाला सल्ला राहील की, ऍडमिशन घेण्यापूर्वी जवळच्या एखाद्या मोठ्या हॉस्पिटलमध्ये जा. तिथल्या कार्डिओलॉजी विभागात काम करणाऱ्या एखाद्या टेक्निशियनची भेट घ्या. त्यांना त्यांच्या कामाचे स्वरूप विचारा. तुम्हाला खरंच ते काम झेपेल असे वाटत असेल, तरच या क्षेत्रात पाऊल ठेवा.

तुमचा काही प्रश्न आहे का?

जर तुम्हाला या कोर्सबद्दल, कॉलेज निवडण्याबद्दल किंवा प्रवेश प्रक्रियेबद्दल अजून काही शंका असतील, तर खाली कमेंट करून नक्की विचारा. मी तुमच्या प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर देण्याचा नक्की प्रयत्न करेन!

BSc Physiology ची संपूर्ण माहिती

Studyflowcourses