BSc Applied Nutrition Career Guide

कोर्सची माहिती: हा ३ वर्षांचा पदवी (Undergraduate) अभ्यासक्रम आहे. यामध्ये विद्यार्थ्यांना प्रामुख्याने पोषण (Nutrition) आणि योग्य आहाराचे (Diet plan) मूलभूत ज्ञान दिले जाते.
उद्दिष्ट: आजकाल लोकांना भेडसावणाऱ्या आरोग्याच्या समस्या सोडवण्यासाठी कुशल पोषण तज्ञ (Nutritional experts) तयार करणे, हा या कोर्सचा मुख्य उद्देश आहे.
प्रवेश प्रक्रिया (Admission): या कोर्सचा प्रवेश १२वी च्या गुणांच्या (Merit) आधारावर मिळतो. तसेच, काही नामांकित महाविद्यालये यासाठी प्रवेश परीक्षा (Entrance exam) देखील घेतात.
पात्रता (Eligibility): विद्यार्थ्याने १२वी विज्ञान शाखेतून (Physics, Chemistry, Biology किंवा Biotechnology आणि इंग्रजी विषय घेऊन) किमान ६०% गुणांसह उत्तीर्ण होणे आवश्यक आहे.
मुख्य विषय: लोकांना फूड सायन्सच्या मदतीने निरोगी जीवनशैली कशी जगता येईल याचे सखोल ज्ञान देण्यासाठी, या कोर्समध्ये अन्न आणि पोषणाची मूलभूत तत्त्वे (Fundamentals of food and nutrition), फिटनेस आणि स्पोर्ट्स, कम्युनिटी न्यूट्रिशन (Community Nutrition) आणि क्लिनिकल डायटेटिक्स (Clinical Dietetics) यांसारखे विषय शिकवले जातात.

B.Sc अप्लाईड न्यूट्रिशन (B.Sc Applied Nutrition) म्हणजे नक्की काय?

कोर्सचे स्वरूप: हा कोर्स अशा विद्यार्थ्यांसाठी अत्यंत योग्य आहे ज्यांना पोषणशास्त्र (Nutritional Biology) आणि आहारशास्त्रामध्ये विशेष रस आहे. सकस आहारातून चांगले आरोग्य कसे मिळवावे, याबाबत जागृती निर्माण करण्यावर या कोर्सचा मुख्य भर असतो.
ज्ञानात वाढ (Knowledge Enhancement): या अभ्यासक्रमात वेगवेगळ्या वयोगटातील लोकांसाठी योग्य आहार (Diet plan) कसा तयार करायचा आणि त्याचे नियोजन कसे करायचे, याच्या मूलभूत आणि व्यावहारिक गोष्टींवर लक्ष केंद्रित केले जाते.
व्यावसायिक विकास (Professional Enhancement): मुख्य विषयांसोबतच, या कोर्समध्ये संवाद कौशल्य (Communication skills), विश्लेषणात्मक कौशल्य आणि सॉफ्ट स्किल्स देखील शिकवले जातात. यामुळे विद्यार्थ्यांचे व्यक्तिमत्त्व सुधारते आणि कोर्स पूर्ण झाल्यावर त्यांना नोकरी मिळण्याच्या संधी (Employability) वाढतात.
तज्ज्ञांसोबत संवाद (Interactive Sessions): या कोर्समध्ये तज्ज्ञ प्राध्यापक आणि मुख्य आहारतज्ज्ञांसोबत (Chief Dieticians) नियमितपणे संवाद साधण्याची आणि चर्चा करण्याची संधी मिळते. यामुळे विद्यार्थ्यांना या क्षेत्रातील नवीन तंत्रज्ञान आणि नवनवीन बदलांची (Emerging trends) अद्ययावत माहिती मिळत राहते.
रुग्णांना मार्गदर्शन: चांगल्या आरोग्यासाठी योग्य आणि सकस आहार कसा घ्यावा, याबद्दल रुग्णांना कसे शिक्षित करायचे (मार्गदर्शन करायचे), हे प्रामुख्याने या कोर्समध्ये शिकवले जाते. BSc Applied Nutrition Career Guide

हा कोर्स निवडण्याआधी तुम्ही हे वाचायलाच हवे

कोणताही कोर्स केवळ ‘ट्रेंडिंग’ आहे किंवा मित्राने घेतला म्हणून निवडू नका. न्यूट्रिशन आणि डायटेटिक्स हे क्षेत्र केवळ इंटरनेटवर बघून ‘डाएट चार्ट’ देण्यापुरते मर्यादित नाही. यात बायोकेमिस्ट्री, ह्युमन फिजिओलॉजी आणि क्लिनिकल रिसर्चचा खूप मोठा आणि महत्त्वाचा भाग असतो. अनेक विद्यार्थी इथे चूक करतात… त्यांना वाटतं की हा कोर्स म्हणजे फक्त स्वयंपाकाशी किंवा साध्या आहाराशी संबंधित काहीतरी असेल आणि यात अभ्यासाचा ताण नसेल. पण मित्रांनो, हा एक पूर्णतः विज्ञान-आधारित (Science-based) कोर्स आहे. यात तुम्हाला पेशींच्या स्तरावर जाऊन पोषणतत्वांचा (Nutrients) अभ्यास करावा लागतो. जर तुम्हाला प्रयोगशाळेत काम करायला आणि मानवी शरीराच्या अंतर्गत हालचाली समजून घ्यायला आवडत असेल, तरच हा मार्ग निवडा. BSc Applied Nutrition Career Guide

पालक आणि विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाची माहिती

पालकांनो, आपल्या मुलाला एखाद्या नवीन कोर्सला प्रवेश घेताना त्याच्या भविष्याची चिंता वाटणे अत्यंत स्वाभाविक आहे. पण हे लक्षात घ्या की, BSc Applied Nutrition हा काही असा कोर्स नाही की जो केल्यावर लगेच दुसऱ्या दिवशी लाखो रुपयांचे पॅकेज मिळेल. इथे खूप संयम आणि प्रत्यक्ष अनुभवाची (Practical Experience) गरज असते. हा कोर्स केवळ पदवी मिळवण्यासाठी करू नका, तर स्किल डेव्हलपमेंटसाठी करा. ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांसाठी आणि पालकांसाठी एक महत्त्वाची सूचना – तुमची किंवा पाल्याची इंग्रजी थोडी कच्ची असली तरी घाबरू नका. विज्ञानाची मूळ तत्वे सोप्या भाषेत समजून घेण्याची तयारी ठेवा, भाषा कालांतराने सुधारते.

२०२६ मध्ये B.Sc अप्लाईड न्यूट्रिशन (B.Sc Applied Nutrition) हा कोर्स करणे योग्य आहे का?

सध्याच्या आणि येणाऱ्या काळाचा विचार करता, २०२६ सालापर्यंत आणि त्यानंतरही आरोग्याविषयीची जागरूकता एका वेगळ्याच उंचीवर असणार आहे. लोक आता आजारी पडल्यावर उपचार घेण्यापेक्षा, आजारीच पडू नये (Preventive Healthcare) यावर जास्त भर देत आहेत. जीवनशैलीमुळे होणारे आजार जसे की मधुमेह, पीसीओडी (PCOD), आणि लठ्ठपणा वाढत आहेत, त्यामुळे एका प्रशिक्षित न्यूट्रिशनिस्टची मागणी बाजारात प्रचंड वाढणार आहे. त्यामुळे हो, २०२६ मध्ये आणि भविष्यातही हा कोर्स करणे हा एक अतिशय सुरक्षित आणि ‘फ्युचर-प्रूफ’ निर्णय ठरू शकतो. BSc Applied Nutrition Career Guide

या कोर्समधील नवीन बदल व अपडेट्स

गेल्या काही वर्षांत या क्षेत्राचा चेहरामोहरा बदलला आहे. आताच्या अभ्यासक्रमात केवळ जुनी आणि पुस्तकी माहिती राहिलेली नाही. यात आता न्युट्रीजेनोमिक्स (Nutrigenomics – म्हणजे तुमच्या DNA नुसार आहार) आणि स्पोर्ट्स न्यूट्रिशन (Sports Nutrition) सारख्या अत्यंत आधुनिक आणि मागणी असलेल्या विषयांचा समावेश होत आहे. याव्यतिरिक्त, आधुनिक तंत्रज्ञान, AI टूल्स आणि हेल्थ ॲप्सचा वापर करून रुग्णांचे डाएट मॉनिटरिंग कसे करावे, हे देखील विद्यार्थ्यांना आता शिकवले जात आहे. BSc Applied Nutrition Career Guide

B.Sc अप्लाईड न्यूट्रिशन (B.Sc Applied Nutrition) का करावे?

आरोग्य क्षेत्रात करिअर: हा कोर्स अशा लोकांसाठी खूप फायदेशीर आहे ज्यांना आरोग्य व्यावसायिक (Health professionals) म्हणून करिअर घडवायचे आहे. तसेच, ज्यांना पोषण आणि अन्न उत्पादने (Food product development) तयार करण्याच्या क्षेत्रात सल्लागार (Consultant) म्हणून काम करायचे आहे, त्यांच्यासाठी हा उत्तम पर्याय आहे.
उच्च शिक्षणाच्या संधी: B.Sc अप्लाईड न्यूट्रिशन पूर्ण केल्यानंतर विद्यार्थी M.Sc., M.Phil. आणि Ph.D. यांसारखे पुढील उच्च शिक्षण (Further studies) घेऊ शकतात.
नोकरीच्या भरपूर संधी: हा कोर्स पूर्ण केल्यानंतर रोजगाराच्या अनेक संधी उपलब्ध होतात. विद्यार्थी फूड सर्व्हिस (Food service), इन्स्टिट्यूशनल केटरिंग, आरोग्य सेवा (Health Care), संशोधन आणि विकास (Research & Development) तसेच समाजकल्याण (Social Welfare) यांसारख्या विविध क्षेत्रांमध्ये नोकरी करू शकतात.
रुग्णालयात आहारतज्ज्ञ (Nutritionist) म्हणून काम: या कोर्सनंतर तुम्ही एखाद्या रुग्णालयात आहारतज्ज्ञ म्हणून रुजू होऊ शकता. तिथे दाखल असलेल्या रुग्णांच्या आजारानुसार आणि आरोग्याच्या गरजेनुसार त्यांच्यासाठी योग्य आहाराचा तक्ता (Food charts / Diet plan) तयार करण्याचे महत्त्वाचे काम तुम्ही करू शकता. BSc Applied Nutrition Career Guide

या कोर्ससाठी शैक्षणिक पात्रता

महाराष्ट्रातील बहुतांश नामांकित विद्यापीठांमध्ये प्रवेश घेण्यासाठी काही ठराविक निकष आहेत:

विद्यार्थी १२ वी विज्ञान (12th Science) उत्तीर्ण असणे अत्यंत आवश्यक आहे.
बारावीमध्ये भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि जीवशास्त्र (PCB) किंवा PCMB हे विषय असणे अनिवार्य आहे.
खुल्या प्रवर्गासाठी किमान ५०% गुणांची अट असते, तर राखीव प्रवर्गासाठी नियमानुसार यात सवलत दिली जाते.

महाराष्ट्रातील प्रवेश प्रक्रिया व महत्त्वाचे टप्पे

महाराष्ट्रात प्रवेश प्रक्रिया (Admission Process) साधारणपणे दोन प्रकारे होते. काही मोजक्या सरकारी आणि निम-सरकारी कॉलेजेसमध्ये १२वीच्या गुणांवर आधारित (Merit-based) थेट प्रवेश मिळतो. तर काही मोठ्या युनिव्हर्सिटी आणि खाजगी संस्थांसाठी स्वतःची प्रवेश परीक्षा (CET/Entrance Exam) असते. महाराष्ट्रातील विद्यार्थी बऱ्याचदा गोंधळतात, पण प्रवेश प्रक्रियेचे वेळापत्रक मे-जून महिन्यापासून सुरू होते. त्यासाठी विद्यापीठांच्या वेबसाइटवर लक्ष ठेवणे गरजेचे असते. BSc Applied Nutrition Career Guide

महाराष्ट्रातील टॉप B.Sc अप्लाईड न्यूट्रिशन महाविद्यालये

महाराष्ट्रात या क्षेत्रातील उत्तम शिक्षण देणारी अनेक महाविद्यालये आहेत. बीएससी (B.Sc) स्पेशलायझेशनच्या गाईड्समध्ये विद्यार्थ्यांच्या माहितीसाठी खालील नावांचा समावेश करणे नक्कीच फायदेशीर ठरेल. (लक्षात घ्या: अनेक ठिकाणी या कोर्सला ‘B.Sc Nutrition and Dietetics’ किंवा ‘Food Science and Nutrition’ या नावानेही ओळखले जाते.)

येथे काही प्रमुख महाविद्यालयांची यादी दिली आहे:

SNDT महिला विद्यापीठ (SNDT Women’s University): पुणे आणि मुंबई
पिंपरी चिंचवड युनिव्हर्सिटी (PCU): पुणे
सिम्बायोसिस स्किल्स अँड प्रोफेशनल युनिव्हर्सिटी (SSPU): पुणे
सदाबाई रायसोनी वुमेन्स कॉलेज (SRWC): नागपूर
MGM युनिव्हर्सिटी (MGM University): छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद)
बी. के. बिर्ला कॉलेज ऑफ आर्ट्स, सायन्स अँड कॉमर्स (B.K. Birla College): कल्याण (ठाणे)
डॉ. बी. एम. एन. कॉलेज ऑफ होम सायन्स (Dr. BMN College of Home Science): मुंबई
रामनिरंजन झुनझुनवाला कॉलेज (RJC): मुंबई

सत्र पद्धतीचा अभ्यासक्रम व विषय

हा ३ वर्षांचा डिग्री कोर्स असून यात साधारणपणे ६ सेमिस्टर्स (सत्र) असतात. तुम्हाला पहिल्या वर्षात बेसिक मानवी शरीरशास्त्र (Human Anatomy), बायोकेमिस्ट्री शिकवले जाते. पुढे क्लिनिकल न्यूट्रिशन, फूड मायक्रोबायोलॉजी, कम्युनिटी न्यूट्रिशन, आणि अन्न प्रक्रिया (Food Processing) यांसारखे विषय असतात. इथे तुम्हाला पूर्णपणे घोकंपट्टी न करता समजून घेऊन अभ्यास करावा लागतो.

येथे B.Sc अप्लाईड न्यूट्रिशन या कोर्सचा ३ वर्षांचा (६ सत्रांचा) अभ्यासक्रम दिला आहे. विद्यार्थ्यांच्या सोयीसाठी इंग्रजी नावे कंसात दिली आहेत:

प्रथम वर्ष (First Year)

सत्र १ (Semester I)

पर्यावरण अभ्यास (Environmental Studies)
इंग्रजी (English)
द्वितीय भाषा (Second Language – उदा. मराठी, हिंदी इ.)
न्यूट्रिशनल बायोकेमिस्ट्री-१ (Nutritional Biochemistry-I)
पर्यायी विषय २ (Optional II)
पर्यायी विषय ३ (Optional III)

सत्र २ (Semester II)

लैंगिक संवेदनशीलता आणि जाणीवजागृती (Gender Sensitization)
इंग्रजी (English)
द्वितीय भाषा (Second Language)
न्यूट्रिशनल बायोकेमिस्ट्री-२ (Nutritional Biochemistry-II)
पर्यायी विषय २ (Optional II)
पर्यायी विषय ३ (Optional III) BSc Applied Nutrition Career Guide

द्वितीय वर्ष (Second Year)

सत्र ३ (Semester III)

फूड सर्व्हिस मॅनेजमेंट / अन्न सेवा व्यवस्थापन (Food Service Management)
इंग्रजी (English)
द्वितीय भाषा (Second Language)
फूड सायन्स / अन्नशास्त्र (Food Science)
पर्यायी विषय २ (Optional II)
पर्यायी विषय ३ (Optional III)

सत्र ४ (Semester IV)

क्वान्टिटी फूड प्रॉडक्शन / मोठ्या प्रमाणावर अन्न निर्मिती (Quantity Food Production)
इंग्रजी (English)
द्वितीय भाषा (Second Language)
फॅमिली अँड कम्युनिटी न्यूट्रिशन / कुटुंब आणि समुदाय पोषण (Family & Community Nutrition)
पर्यायी विषय २ (Optional II)
पर्यायी विषय ३ (Optional III)

तृतीय वर्ष (Third Year)

सत्र ५ (Semester V)

हॉस्पिटल ॲडमिनिस्ट्रेशन स्किल्स / रुग्णालय प्रशासन कौशल्ये (Hospital Administration Skills)
फंडामेंटल्स ऑफ फूड अँड न्यूट्रिशन / अन्न आणि पोषणाची मूलभूत तत्त्वे (Fundamentals of Food & Nutrition)
क्लिनिकल डायटेटिक्स / वैद्यकीय आहारशास्त्र (Clinical Dietetics)
पर्यायी विषय २ (Optional II)
पर्यायी विषय ३ (Optional III)

सत्र ६ (Semester VI)

पेशंट काउन्सिलिंग टेक्निक्स अँड स्किल्स / रुग्णांचे समुपदेशन करण्याची तंत्रे आणि कौशल्ये (Patient Counselling Techniques & Skills)
पर्सपेक्टिव्ह्ज ऑफ फूड सेफ्टी इन इंडिया / भारतातील अन्न सुरक्षेचे दृष्टिकोन (Perspectives of Food Safety in India)
पब्लिक हेल्थ / सार्वजनिक आरोग्य (Public Health)
पर्यायी विषय २ (Optional II)
पर्यायी विषय ३ (Optional III)

कौशल्य विकासावर (Skill Development) किती भर आहे?

आजकाल फक्त डिग्री असून चालत नाही, तुमच्याकडे स्किल्स असणे महत्त्वाचे आहे. या कोर्समध्ये संवाद कौशल्य (Communication Skills) खूप महत्त्वाचे ठरते. रुग्णाला त्याची वर्षानुवर्षांची चुकीची खाण्याची सवय बदलण्यास प्रवृत्त करणे हे अत्यंत कौशल्याचे काम असते. प्रत्येक रुग्णाची मानसिकता ओळखून त्याला योग्य तो सल्ला देणे (Counseling) यावर या कोर्समध्ये खूप भर दिला जातो. BSc Applied Nutrition Career Guide

कोर्सनंतर लगेच नोकरी मिळते का? (खाजगी व सरकारी संधी)

हा प्रश्न प्रत्येक मध्यमवर्गीय कुटुंबात विचारला जातो. प्रामाणिकपणे सांगायचे तर, डिग्री हातात पडल्या पडल्या तुम्हाला कोणी मॅनेजरची खुर्ची देणार नाही. सुरुवातीला तुम्हाला एखाद्या हॉस्पिटलमध्ये ज्युनिअर डाएटिशियन म्हणून किंवा फिटनेस सेंटरमध्ये असिस्टंट म्हणून काम करावे लागेल. सरकारी क्षेत्रात राष्ट्रीय आरोग्य अभियान (NHM), अंगणवाडी पर्यवेक्षक किंवा सरकारी रुग्णालयांमध्ये काही जागा निघतात पण तिथे स्पर्धा जास्त असते. खाजगी क्षेत्रात मात्र जिम, मल्टीस्पेशालिटी हॉस्पिटल्स, फूड मॅन्युफॅक्चरिंग कंपन्या आणि कॉर्पोरेट वेलनेस प्रोग्राम्समध्ये प्रचंड संधी उपलब्ध आहेत.

B.Sc अप्लाईड न्यूट्रिशन (B.Sc Applied Nutrition) ची पदवी पूर्ण केल्यानंतर करिअरच्या भरपूर संधी उपलब्ध आहेत. विद्यार्थी आहारतज्ज्ञ (Dieticians) आणि पोषणतज्ज्ञ (Nutritionists) बनून अन्न उद्योगात (Food Industry) आपले करिअर करू शकतात.

याशिवाय केटरिंग (Catering) हे देखील एक मोठे क्षेत्र आहे; जिथे शाळा, महाविद्यालये, कारखाने किंवा ऑफिसच्या कॅन्टीनमध्ये पौष्टिक आणि संतुलित आहाराचे (Balanced meals) नियोजन करण्यासाठी, तसेच अन्न तयार करण्यावर योग्य देखरेख ठेवण्यासाठी आहार आणि पोषणतज्ज्ञांची मोठ्या प्रमाणावर आवश्यकता असते.

प्रमुख नोकरीची पदे आणि पगार (Job Profiles and Salary):

नोकरीचे पद (Job Profile)	कामाचे स्वरूप (Description)	सरासरी वार्षिक पगार (Average Salary)
डायटीशियन आणि न्यूट्रिशनिस्ट (Dietitian & Nutritionist)	रुग्णांना पोषणाच्या समस्या आणि योग्य आहाराच्या सवयींबद्दल मार्गदर्शन करणे आणि सल्ला देणे.	३ लाख रुपये (INR 3 LPA)
रिसर्च असिस्टंट (Research Assistant)	अन्न आणि पोषणाशी संबंधित वैद्यकीय चाचण्यांचे (Clinical trials) नियोजन, व्यवस्थापन आणि देखरेख करण्यात सहभागी होणे.	४ लाख रुपये (INR 4 LPA)
क्लिनिकल न्यूट्रिशनिस्ट (Clinical Nutritionist)	रुग्णांच्या आहाराची सविस्तर माहिती (Dietary recalls) घेणे, त्यांच्या समस्या समजून घेणे आणि त्यांना योग्य आहाराचा प्लॅन (Diet plan) तयार करून देणे.	२.३० लाख रुपये (INR 2.30 LPA)

स्वतःचा व्यवसाय काय करू शकता?

नोकरी करण्यापेक्षा स्वतःचा व्यवसाय (Business/Freelancing) करण्याची सर्वोत्तम संधी या क्षेत्रात आहे. तुम्ही स्वतःचे डाएट आणि कन्सल्टेशन क्लिनिक सुरू करू शकता. आजकाल इन्स्टाग्राम किंवा युट्युबच्या माध्यमातून ऑनलाइन फिटनेस कन्सल्टेशन देऊन अनेक तरुण न्युट्रिशनिस्ट महिना लाखो रुपये कमवत आहेत. याशिवाय, ‘हेल्दी टिफिन सर्व्हिस’ किंवा ‘कस्टमाईज्ड डाएट फूड’ चा व्यवसाय सुरू करणे हा एक उत्तम पर्याय आहे.

या क्षेत्रातील भविष्य आणि विदेशात संधी

न्यूट्रिशनिस्टची मागणी केवळ भारतातच नाही तर विदेशातही (USA, UK, Canada, Australia) खूप जास्त आहे. जर तुमची इच्छा परदेशात करिअर करण्याची असेल, तर हा कोर्स एक चांगला पाया आहे. तिथे जाण्यासाठी तुम्हाला त्यांच्या देशातील काही ठराविक परवाना परीक्षा (उदा. Registered Dietitian Exam) पास कराव्या लागतात, पण तिथे मिळणारा पगार आणि जीवनमान उच्च दर्जाचे असते.

“हा कोर्स कोणासाठी योग्य आहे व कोणासाठी नाही?” (माझे मत आणि अनुभव)

माझ्या ५-७ वर्षांच्या शैक्षणिक मार्गदर्शनाच्या अनुभवावरून मी अनेक विद्यार्थी जवळून पाहिले आहेत. हा कोर्स नक्की कोणासाठी आहे? जर तुमच्या अंगी लोकांशी संवाद साधण्याची कला असेल, विज्ञानाची गोडी असेल, आणि लोकांच्या आयुष्यात सकारात्मक बदल घडवून आणण्याची तुमची प्रामाणिक इच्छा असेल, तर हा कोर्स तुमच्यासाठी बनला आहे. जर तुम्हाला नवनवीन आजार आणि आहारातील संबंध शोधायला आवडत असेल तर तुम्ही इथे नक्की यशस्वी व्हाल.

पण हा कोर्स कोणासाठी नाही? ज्यांना असे वाटते की हा कोर्स करून आपण लगेच ‘सेलिब्रिटी डाएटिशियन’ बनू आणि रातोरात प्रसिद्ध होऊ, त्यांनी या क्षेत्रापासून दूर राहिलेले बरे. इथे सुरुवातीची काही वर्षे खूप मेहनत करावी लागते. ज्या विद्यार्थ्यांना सतत वाचन करण्याचा आणि अपडेटेड राहण्याचा कंटाळा येतो, त्यांच्यासाठी हे क्षेत्र नाही. ग्रामीण भागातील अनेक पालकांना वाटते की हा कोर्स फक्त ‘मुलींसाठी’ आहे. पण हा समज पूर्णपणे चुकीचा आहे. स्पोर्ट्स न्यूट्रिशन आणि फिटनेस इंडस्ट्रीमध्ये आजकाल पुरुष उमेदवारांनाही तितकीच मोठी मागणी आहे. त्यामुळे मुलांनीही याकडे एक गंभीर करिअर ऑप्शन म्हणून नक्की पाहावे.

या क्षेत्रातील तज्ज्ञांचे मत

करिअर मार्गदर्शक आणि या क्षेत्रातील तज्ज्ञ नेहमी एक गोष्ट सांगतात की, केवळ BSc ची डिग्री घेऊन थांबू नका. जर तुम्हाला खऱ्या अर्थाने या क्षेत्रात उंची गाठायची असेल, तर पुढे MSc Applied Nutrition किंवा MSc Clinical Nutrition नक्की करा. सोबतच ‘डायबेटिस एज्युकेटर’ किंवा ‘स्पोर्ट्स न्यूट्रिशन’ सारखे छोटे सर्टिफिकेशन कोर्सेस करत राहा. यामुळे तुमची व्हॅल्यू दुप्पट होते. BSc Applied Nutrition Career Guide

तुम्हाला या कोर्सबद्दल किंवा ऍडमिशन प्रक्रियेबद्दल अजून काही शंका आहेत का? खाली कमेंट बॉक्समध्ये तुमचे प्रश्न नक्की विचारा, मी आणि आमची टीम तुम्हाला योग्य ते मार्गदर्शन नक्की करू! Diploma In Food And Nutrition

Studyflowcourses