BSc Honours Biomedical Science In Marathi: हा कोर्स निवडण्याआधी तुम्ही हे वाचायलाच हवे!
नमस्कार विद्यार्थी मित्रांनो! बारावी सायन्स (PCB) झाल्यावर अनेक विद्यार्थ्यांच्या आणि विशेषतः पालकांच्या मनात एक मोठा प्रश्न असतो की पुढे काय? मेडिकल किंवा इंजिनिअरिंगला नंबर लागला नाही, तर बहुतांश मध्यवर्गीय आणि ग्रामीण भागातील मुले पारंपारिक सायन्स पदवीकडे वळतात.
पण खरोखरच हा निर्णय योग्य आहे का? आज आपण ‘बायोलॉजिकल सायन्स’ या क्षेत्रातील पदवीबद्दल अगदी मोकळेपणाने बोलणार आहोत. एक शिक्षक आणि मार्गदर्शक म्हणून मी तुम्हाला या कोर्सची कोणतीही खोटी जाहिरात न करता, जमिनीवरची वस्तुस्थिती सांगणार आहे.
बी.एस्सी. ऑनर्स बायोमेडिकल सायन्स (BSc Hons. Biomedical Science) हा ३ वर्षांचा पदवी (Undergraduate) कोर्स आहे.
-
पात्रता: या कोर्सला प्रवेश मिळवण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी १२वी (विज्ञान शाखा) किंवा त्यासमान परीक्षा उत्तीर्ण केलेली असावी. यामध्ये भौतिकशास्त्र (Physics), रसायनशास्त्र (Chemistry) आणि जीवशास्त्र (Biology) हे विषय असणे अनिवार्य आहे.
-
फी आणि प्रवेश प्रक्रिया: या कोर्सची एकूण फी अंदाजे ५५,००० रुपये असते. मात्र, वेगवेगळ्या महाविद्यालयांनुसार किंवा विद्यापीठांनुसार ती कमी-जास्त होऊ शकते. या कोर्ससाठी प्रवेश मुख्यतः १२वी च्या परीक्षेतील गुणांच्या आधारावर (Merit) दिला जातो.
-
नोकरीच्या संधी: हा कोर्स पूर्ण केल्यानंतर पदवीधरांना महाविद्यालये आणि विद्यापीठे, रुग्णालये, औषध कंपन्या (Pharmaceutical Companies) आणि प्रयोगशाळा (Labs) इत्यादी क्षेत्रांमध्ये नोकरी मिळू शकते.
-
पदांची नावे: विद्यार्थी क्लिनिकल रिसर्च कोऑर्डिनेटर, मेडिकल ट्रान्सक्रिप्ट, डेटा ॲनालिस्ट, रिसर्च असिस्टंट आणि सेल्स मॅनेजर अशा विविध पदांवर काम करू शकतात.
-
पगार: या क्षेत्रात नोकरी करणाऱ्यांना सुरुवातीला सरासरी वार्षिक पगार १.८ लाख ते ४ लाख रुपयांपर्यंत मिळतो. उमेदवाराचा अनुभव आणि कौशल्य जसजसे वाढते, तसतसा हा पगारही वाढू शकतो. BSc Honours Biomedical Science In Marathi
बी.एस्सी. ऑनर्स बायोमेडिकल सायन्स: हा कोर्स नेमका कशाबद्दल आहे?
-
कोर्सचे स्वरूप: या कोर्समध्ये मानवी शरीर कसे काम करते हे जैविक दृष्टिकोनातून समजून घेतले जाते. कोणताही आजार नेमका कसा होतो याचा शोध घेणे, आणि प्रगत तपासणी साधने (Diagnostic tools) किंवा नवीन उपचार पद्धती वापरून आजार बरे करण्याचे नवीन मार्ग शोधून काढणे, यांसारख्या विषयांचा अभ्यास यात केला जातो.
-
कोणासाठी योग्य आणि कोणती कौशल्ये हवीत? ज्या विद्यार्थ्यांना पुढे जाऊन कॉलेज किंवा विद्यापीठात प्राध्यापक (Teaching) बनण्याची इच्छा आहे, त्यांच्यासाठी हा कोर्स अतिशय उपयुक्त आहे. या क्षेत्रात उत्तम काम करण्यासाठी विद्यार्थ्यांकडे काही कौशल्ये (Skills) असणे फायद्याचे ठरते; जसे की – रक्तगट (Blood group) ओळखणे, वैद्यकीय तपासणीचे अहवाल समजून घेणे, वैद्यकीय कर्मचाऱ्यांशी (Medical staff) योग्य संवाद साधणे, रेकॉर्ड्स व्यवस्थित जतन करून ठेवणे आणि वैद्यकीय अहवाल (Medical reports) लिहिणे.
-
पुढील शिक्षण आणि नोकरीचे पर्याय: हा कोर्स पूर्ण केल्यानंतर विद्यार्थी त्यांच्या आवडीच्या विषयात उच्च शिक्षण म्हणजेच मास्टर डिग्री (Master’s degree) घेऊ शकतात, ज्याचा उपयोग त्यांना प्रामुख्याने शिकवण्याच्या क्षेत्रात (Teaching) होऊ शकतो. याशिवाय, ते रुग्णालयांमधील विविध वैद्यकीय उपकरणे आणि साधनांची माहिती कॉम्प्युटरवर सेव्ह करणे (डेटाबेस तयार करणे आणि तो सांभाळणे) अशा प्रकारच्या नोकऱ्या देखील करू शकतात.
या कोर्समधील महत्त्वाचे स्किल्स आणि प्रॅक्टिकल अनुभव
नुसती पुस्तके पाठ करून या क्षेत्रात कोणीही यशस्वी होत नाही. इथे तुम्हाला स्वतःच्या हाताने प्रॅक्टिकल करावे लागतात.
तुम्हाला लॅब मधील उपकरणे (Instruments) हाताळता येणे, अचूक निरीक्षण करणे आणि डेटा ॲनालिसिस करणे यासारखे स्किल्स शिकावे लागतील. आजकाल बायोटेक्नॉलॉजी आणि डेटा सायन्स एकत्र येत आहेत, त्यामुळे थोडेफार कॉम्प्युटर स्किल्स असणे देखील फायद्याचे ठरते.
याबद्दल YouTube वर माहिती पहा .
या कोर्स करण्यासाठी शैक्षणिक पात्रता
बऱ्याच जणांना प्रश्न असतो की ॲडमिशन घेण्यासाठी नेमकं काय लागतं? चला तर मग सोप्या भाषेत समजून घेऊया:
-
बारावी उत्तीर्ण: विद्यार्थ्याने मान्यताप्राप्त बोर्डातून १२वी सायन्स (12th Science) पूर्ण केलेली असावी.
-
महत्त्वाचे विषय: बारावीत फिजिक्स, केमिस्ट्री आणि बायोलॉजी (PCB) हे विषय असणे अनिवार्य आहे. काही महाविद्यालये PCMB असलेल्या विद्यार्थ्यांना प्राधान्य देतात.
-
किमान गुण: खुल्या प्रवर्गासाठी (Open Category) साधारणपणे ५०% गुण आणि राखीव प्रवर्गासाठी ४५% गुणांची अट असते.
-
गणित कमकुवत असल्यास: जर तुमचे बारावीचे गणित कमकुवत असेल तरी घाबरण्याचे कारण नाही, कारण या पदवीमध्ये गणिताचा भाग अतिशय कमी असतो. मुख्य फोकस हा जीवशास्त्रावरच असतो. BSc Honours Biomedical Science In Marathi
महाराष्ट्रातील संपूर्ण प्रवेश प्रक्रिया आणि चुका
महाराष्ट्रामध्ये अनेक नामांकित विद्यापीठे आहेत (उदा. पुणे विद्यापीठ, मुंबई विद्यापीठ). इथे प्रवेश प्रक्रिया साधारणपणे बारावीच्या गुणांवर (Merit Basis) किंवा प्रवेश परीक्षेच्या (Entrance Exam) माध्यमातून होते.
अनेक विद्यार्थी इथे चूक करतात… ते फक्त मोठ्या शहरांमधील टॉपच्या ५-६ कॉलेजेसचे फॉर्म भरतात आणि तिथे नंबर नाही लागला की निराश होतात. महाराष्ट्रात अनेक चांगली स्थानिक महाविद्यालये आहेत जिथे उत्तम लॅब सुविधा आहेत.
काही स्वायत्त (Autonomous) महाविद्यालये स्वतःची प्रवेश परीक्षा घेतात, तर काही ठिकाणी MHT-CET चे गुण ग्राह्य धरले जातात. त्यामुळे प्रवेश प्रक्रियेच्या तारखांवर बारीक लक्ष ठेवणं गरजेचं आहे.
बी.एस्सी. ऑनर्स बायोमेडिकल सायन्स: प्रवेश प्रक्रिया (Admission Procedure)
-
प्रवेशाचा आधार: या कोर्ससाठी प्रवेश पूर्णपणे १२वी च्या परीक्षेतील गुणांवर (Merit) आधारित असतो.
-
प्रक्रिया कधी सुरू होते? १२वी चा निकाल लागल्यानंतर, म्हणजेच साधारणपणे जून-जुलै महिन्यांत या कोर्सची प्रवेश प्रक्रिया सुरू होते.
-
विद्यार्थी या कोर्ससाठी ऑनलाइन (Online) आणि ऑफलाइन (Offline) अशा दोन्ही पद्धतीने अर्ज करू शकतात.
Video Watch
ऑनलाइन प्रवेश प्रक्रिया (Online Admission):
१. ऑनलाइन अर्ज करण्यासाठी विद्यार्थ्यांना संबंधित विद्यापीठाच्या किंवा महाविद्यालयाच्या अधिकृत वेबसाइटवर जावे लागते. तिथे अर्जामध्ये विचारलेली सर्व माहिती अचूक भरावी लागते.
२. यशस्वीरीत्या रजिस्ट्रेशन (Registration) पूर्ण झाल्यानंतर, तुमच्या गुणांनुसार तुम्हाला ज्या महाविद्यालयांमध्ये प्रवेश मिळू शकतो, त्यांची नावे तुम्हाला दिली जातात.
३. प्रवेश निश्चित करण्यासाठी तुम्हाला स्वतः निवडलेल्या महाविद्यालयात जाऊन महत्त्वाची कागदपत्रे जमा करावी लागतात. यामध्ये १०वी आणि १२वी ची मार्कशीट आणि प्रमाणपत्रे, ओळखपत्र (ID Proof) आणि पासपोर्ट साईझ फोटो यांचा समावेश असतो.
ऑफलाइन प्रवेश प्रक्रिया (Offline Admission):
जे विद्यार्थी ऑफलाइन पद्धतीने अर्ज करू इच्छितात, त्यांना प्रत्यक्ष महाविद्यालयात जाऊन माहितीपत्रक (Brochure) आणि प्रवेश अर्ज विकत घ्यावा लागतो. तो अर्ज अचूक भरून आवश्यक कागदपत्रांसह परत महाविद्यालयात जमा करावा लागतो. BSc Honours Biomedical Science In Marathi
काही प्रमुख आणि नामांकित महाविद्यालये खालीलप्रमाणे आहेत:
-
१. एनएमआयएमएस (NMIMS) – सुनंदन दिवतिया स्कूल ऑफ सायन्स, मुंबई
हे महाराष्ट्रातील एक अतिशय उत्तम खाजगी विद्यापीठ आहे. नवीन शैक्षणिक धोरणानुसार (NEP 2020) येथे ४ वर्षांचा बी.एस्सी. ऑनर्स (रिसर्चसह) बायोमेडिकल सायन्स हा कोर्स उपलब्ध आहे.
-
२. सिम्बायोसिस इन्स्टिट्यूट ऑफ हेल्थ सायन्सेस (Symbiosis), पुणे
वैद्यकीय आणि आरोग्य विज्ञानाच्या शिक्षणासाठी पुण्यातील सिम्बायोसिस हे एक अत्यंत नामांकित विद्यापीठ मानले जाते. बायोमेडिकल क्षेत्रातील शिक्षणासाठी हा एक उत्तम पर्याय आहे.
-
३. एमजीएम स्कूल ऑफ बायोमेडिकल सायन्सेस (MGM), नवी मुंबई
नवी मुंबईतील हे एक प्रसिद्ध महाविद्यालय आहे, जे विशेषत: बायोमेडिकल आणि अलाईड हेल्थ सायन्सेसच्या उत्कृष्ट शिक्षणासाठी ओळखले जाते.
-
४. दत्ता मेघे इन्स्टिट्यूट ऑफ हायर एज्युकेशन अँड रिसर्च (DMIHER), वर्धा
विदर्भातील आणि महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांसाठी हे एक उत्कृष्ट वैद्यकीय विद्यापीठ आहे, जिथे बायोमेडिकल सायन्समधील पदवीचे शिक्षण दिले जाते.
-
५. डॉ. डी. वाय. पाटील बायोटेक्नॉलॉजी अँड बायोइन्फॉर्मेटिक्स इन्स्टिट्यूट, नवी मुंबई
हे विद्यापीठ देखील या क्षेत्रात खूप चांगले आहे. येथे तुम्हाला बायोमेडिकल सायन्स आणि इन्स्ट्रुमेंटेशनमध्ये ‘ऑनर्स’ (Honours) पदवी मिळवण्याची संधी मिळते. BSc Honours Biomedical Science In Marathi
एक महत्त्वाची टीप: नवीन शैक्षणिक धोरण (NEP) लागू झाल्यामुळे, आता अनेक महाविद्यालयांमध्ये ३ वर्षांच्या साध्या बी.एस्सी. कोर्स ऐवजी ४ वर्षांचा ‘ऑनर्स’ (Honours) कोर्स सुरू करण्यात आला आहे. त्यामुळे कोणत्याही महाविद्यालयात प्रवेश घेण्यापूर्वी त्यांच्या अधिकृत वेबसाईटवर जाऊन कोर्सचा कालावधी आणि अभ्यासक्रम नक्की तपासून पहा. BSc Honours Biomedical Science In Marathi
बी.एस्सी. ऑनर्स बायोमेडिकल सायन्स: अभ्यासक्रम (Syllabus) आणि विषयांची माहिती
मी इथे तुम्हाला पूर्ण सिलॅबस कॉपी पेस्ट करून देणार नाही, कारण ते तुम्हाला विद्यापीठाच्या वेबसाईटवरही मिळेल. पण तुम्हाला नक्की काय शिकायचं आहे ते थोडक्यात सांगतो.
हा तीन वर्षांचा कोर्स साधारणपणे ६ सेमिस्टर्समध्ये विभागलेला असतो. पहिल्या वर्षात तुम्हाला बेसिक बॉटनी, झुलॉजी आणि मायक्रोबायोलॉजी शिकवली जाते. जसजसे तुम्ही पुढे जाता, तसतसे सेल बायोलॉजी, जेनेटिक्स, आणि बायोकेमिस्ट्री असे थोडे अवघड पण रंजक विषय येतात.
इथे नुसती ‘थिअरी’ नसते. तुमच्या आठवड्याच्या वेळापत्रकात ५०% वेळ हा Workshop आणि lab experience साठी राखून ठेवलेला असतो. तिथेच तुमची खरी परीक्षा असते. BSc Honours Biomedical Science In Marathi
या तीन वर्षांच्या कोर्समध्ये एकूण ६ सत्रे (Semesters) असतात. प्रत्येक सत्रात कोणकोणते विषय शिकायला मिळतील, याची सविस्तर माहिती खाली दिली आहे:
सत्र १ (Semester I)
-
बायो-ऑरगॅनिक केमिस्ट्री (सेंद्रिय रसायनशास्त्राचा भाग)
-
सेल अँड रेडिएशन बायोलॉजी (पेशी आणि किरणोत्सार जीवशास्त्र)
-
इंग्रजी संवाद / इतर भाषा किंवा पर्यावरणशास्त्र (EVS)
-
जेनेरिक इलेक्टिव्ह (सामान्य ऐच्छिक विषय)
सत्र २ (Semester II)
-
प्रिन्सिपल्स ऑफ जेनेटिक्स (अनुवांशिकतेची तत्त्वे)
-
ह्युमन फिजिओलॉजी अँड ॲनाटॉमी – १ (मानवी शरीरशास्त्र आणि रचना भाग – १)
-
पर्यावरणशास्त्र (EVS) किंवा इंग्रजी संवाद / इतर भाषा
-
जेनेरिक इलेक्टिव्ह (सामान्य ऐच्छिक विषय)
सत्र ३ (Semester III)
-
बायोकेमिस्ट्री (जीवरसायनशास्त्र)
-
ह्युमन फिजिओलॉजी अँड ॲनाटॉमी – २ (मानवी शरीरशास्त्र आणि रचना भाग – २)
-
मेडिकल मायक्रोबायोलॉजी (वैद्यकीय सूक्ष्मजीवशास्त्र)
-
स्किल एनहान्समेंट कोर्स (कौशल्य विकास विषय)
-
जेनेरिक इलेक्टिव्ह
सत्र ४ (Semester IV)
-
इम्युनोबायोलॉजी (रोगप्रतिकारकशास्त्र)
-
मॉलिक्युलर बायोलॉजी (रेण्वीय जीवशास्त्र)
-
मेडिसिनल केमिस्ट्री (औषधी रसायनशास्त्र)
-
स्किल एनहान्समेंट कोर्स (कौशल्य विकास विषय)
-
जेनेरिक इलेक्टिव्ह
सत्र ५ (Semester V)
-
बायोफिजिक्स (जीवभौतिकशास्त्र)
-
फार्माकोलॉजी (औषधशास्त्र / औषधांचा अभ्यास)
-
डिसिप्लिन स्पेसिफिक इलेक्टिव्ह (मुख्य विषयाशी संबंधित ऐच्छिक विषय)
-
डिसिप्लिन स्पेसिफिक इलेक्टिव्ह
सत्र ६ (Semester VI)
-
ह्युमन पॅथॉलॉजी (मानवी रोगनिदानशास्त्र)
-
टॉक्सिकॉलॉजी (विषशास्त्र)
-
डिसिप्लिन स्पेसिफिक इलेक्टिव्ह (मुख्य विषयाशी संबंधित ऐच्छिक विषय)
-
डिसिप्लिन स्पेसिफिक इलेक्टिव्ह
(टीप: जेनेरिक आणि डिसिप्लिन इलेक्टिव्ह म्हणजे महाविद्यालयाने दिलेल्या यादीतून तुमच्या आवडीनुसार निवडायचे विषय असतात.)
बी.एस्सी. ऑनर्स बायोमेडिकल सायन्स: करिअरच्या संधी (Career Prospects)
हा पालकांचा सर्वात जिव्हाळ्याचा प्रश्न असतो. स्पष्ट सांगायचं तर, फक्त BSc झाल्यावर तुम्हाला लगेच खूप मोठी आणि हाय-फाय नोकरी मिळेल अशी अपेक्षा ठेवू नका.
सुरुवातीला तुम्हाला फार्मास्युटिकल कंपन्यांमध्ये, पॅथॉलॉजी लॅबमध्ये किंवा फूड इंडस्ट्रीमध्ये ‘क्वालिटी कंट्रोल असिस्टंट’ (QC) किंवा ‘लॅब टेक्निशियन’ म्हणून काम मिळू शकते. खाजगी क्षेत्रात संधी भरपूर आहेत, विशेषतः पुणे आणि मुंबईसारख्या शहरांमध्ये जिथे सीरम इन्स्टिट्यूट किंवा भारत बायोटेक सारख्या कंपन्यांचे प्रकल्प आहेत. पण तिथे टिकून राहण्यासाठी तुमचे प्रॅक्टिकल नॉलेज मजबूत हवे.
- प्रयोगशाळेतील कामे (Laboratory work)
- व्यवस्थापन (Management)
- संशोधन (Research)
- शिक्षण (Education)
- सल्लागार (Consultancy)
ज्या विद्यार्थ्यांना नेहमीच्या रुग्णालयांमध्ये (Hospitals) काम करण्याची इच्छा नाही, त्यांच्यासाठी इतरही रोमांचक पर्याय उपलब्ध आहेत. ते विद्यार्थी ‘हेल्थ प्रोटेक्शन एजन्सीज’ (आरोग्य संरक्षण संस्था) मध्ये रुजू होऊ शकतात. तसेच, ते ‘फॉरेन्सिक सायन्स’ (Forensic Science – न्यायवैद्यक शास्त्र) विभागात काम करून गुन्हेगारांना पकडण्यात तपास यंत्रणांना मदत करू शकतात. BSc Honours Biomedical Science In Marathi
नोकरीसाठी उपलब्ध असलेली प्रमुख पदे (Job Profiles):
हा कोर्स पूर्ण केल्यानंतर उमेदवारांना खालीलपैकी कोणत्याही पदावर काम करण्याची संधी मिळू शकते:
- क्लिनिकल रिसर्च कोऑर्डिनेटर (Clinical Research Coordinator)
- बायोस्टॅटिस्टिक्स अँड प्रोग्रामिंग मॅनेजर (Biostatics & Programming Manager)
- क्लिनिकल डेटा ॲनालिस्ट (Clinical Data Analyst)
- रिसर्च असिस्टंट / संशोधन सहाय्यक (Research Assistant)
- लॅब मॅनेजर / प्रयोगशाळा व्यवस्थापक (Lab Manager)
- रिसर्च सायंटिस्ट / संशोधक शास्त्रज्ञ (Research Scientist)
- मेडिकल इमेज ॲनालिसिस रिसर्चर (Medical Image Analysis Researcher)
- फार्मासिस्ट / औषध निर्माता (Pharmacist)
- बायोमेडिकल सायंटिस्ट (Biomedical Scientist)
| पदाचे नाव (Job Profile) | कामाचे स्वरूप (Job Description) | सरासरी वार्षिक पगार (रुपयांमध्ये) |
| बायोमेडिकल सायंटिस्ट (Biomedical Scientist) | विविध जैविक नमुने (Biological samples) हाताळणे, आजारांची तपासणी करणे आणि नवीन औषधे किंवा उपचारांचा शोध लावणे. | १,८०,००० ते ३,२०,००० रुपये |
| फार्मासिस्ट (Pharmacist) | मेडिकल स्टोअर किंवा दवाखान्यात रुग्णांना योग्य औषधे देणे, औषधांचे व्यवस्थापन करणे आणि रुग्णांच्या आरोग्याची काळजी घेणे. | ७१,४२२ ते ४,९३,२८६ रुपये |
| लॅब मॅनेजर (Lab Manager) | प्रयोगांसाठी आवश्यक नमुने आणि साहित्याची मांडणी करणे. तसेच प्रयोगशाळा (Lab) आणि तिथल्या उपकरणांची स्वच्छता आणि देखभाल करणे. | १,८०,००० ते ४,००,००० रुपये |
| बायोमेडिकल इंजिनिअर (Biomedical Engineer) | कृत्रिम अवयव आणि वैद्यकीय उपचारांसाठी लागणारी आधुनिक उपकरणे डिझाइन करणे. तसेच ही वैद्यकीय उपकरणे (मशिन्स) बसवणे, त्यांची दुरुस्ती आणि योग्य देखभाल करणे. | २,००,००० ते ४,००,००० रुपये |
| लेक्चरर / प्राध्यापक (Lecturer) | विद्यापीठ किंवा महाविद्यालयाच्या स्तरावर विद्यार्थ्यांना शिकवणे आणि त्यांना त्यांच्या विषयात योग्य मार्गदर्शन करणे. | ४,००,००० ते ६,००,००० रुपये |
| सेल्स इंजिनिअर (Sales Engineer) | ग्राहकांच्या गरजा समजून घेऊन कंपनीच्या उत्पादनांची (वैद्यकीय उपकरणांची) विक्री वाढवणे. ग्राहकांना उपकरणे चालवून दाखवणे (Trial), आणि त्यांच्या गरजेनुसार उपकरणांमध्ये बदल करून देणे. | ३,००,००० रुपयांपासून पुढे |
बी.एस्सी. ऑनर्स बायोमेडिकल सायन्सेस: नोकरी देणाऱ्या प्रमुख संस्था (Top Recruiters)
या क्षेत्रात नोकरीच्या संधी उपलब्ध करून देणाऱ्या भारतातील काही आघाडीच्या कंपन्या आणि संस्थांची यादी खालीलप्रमाणे आहे:
-
अपोलो हॉस्पिटल एंटरप्रायझेस (Apollo Hospital Enterprises)
-
फोर्टिस हेल्थकेअर (Fortis Healthcare)
-
दिल्ली विद्यापीठ (Delhi University)
-
मॅक्स हॉस्पिटल (Max Hospital)
-
सरकारी कार्यालये (Government Offices)
-
इतर महाविद्यालये आणि विद्यापीठे (Colleges and Universities)
-
विविध रुग्णालये (Hospitals)
-
फार्मास्युटिकल (औषध निर्माण) कंपन्या (Pharmaceutical Companies)
-
बायोमेडिकल सायन्स संस्था (Biomedical Sciences)
-
विज्ञान संशोधन प्रयोगशाळा (Science Research Labs)
करंट डिमांड आणि फ्युचर स्कोप (या क्षेत्रातील भविष्य)
कोविड-१९ च्या काळानंतर पूर्ण जगाला जीवशास्त्र आणि लस निर्मितीचे महत्त्व समजले आहे. त्यामुळे ‘बायोलॉजिकल सायन्सेस’ मध्ये भविष्यात मोठी क्रांती होणार आहे.
तुम्ही फक्त नोकरीच नाही, तर पुढे जाऊन स्वतःचा व्यवसायही करू शकता. उदाहरणार्थ, तुम्ही स्वतःची छोटी डायग्नोस्टिक लॅब काढू शकता (योग्य प्रमाणपत्रे मिळवून), किंवा ॲग्रिकल्चरल बायोटेक मध्ये स्वतःचे स्टार्टअप सुरु करू शकता. विदेशात (US, UK, Germany) या क्षेत्रातील संशोधनाला खूप मोठी मागणी आणि निधी (Funding) उपलब्ध आहे. BSc Honours Biomedical Science In Marathi
माझा प्रामाणिक सल्ला
एक शिक्षक म्हणून माझा तुम्हाला हाच प्रामाणिक सल्ला आहे की, हा कोर्स निवडताना ‘मला दुसरं काही मिळालं नाही म्हणून मी इकडे आलो’ असा दृष्टिकोन ठेवू नका. या क्षेत्राला मनापासून स्वीकारा.
तीन वर्षे फक्त पास होण्यासाठी अभ्यास करू नका, तर लॅबमध्ये जास्त वेळ घालवा. शक्य असेल तर उन्हाळ्याच्या सुट्टीत एखाद्या छोट्या लॅबमध्ये किंवा कंपनीत फुकट का होईना पण इंटर्नशिप करा. जो विद्यार्थी पुस्तकाच्या बाहेर पडून प्रॅक्टिकल जगात काम करायला शिकेल, त्याला या क्षेत्रात कधीच मागे वळून बघावे लागणार नाही. BSc Honours Biomedical Science In Marathi
Student FAQs (विद्यार्थ्यांचे नेहमीचे प्रश्न)
१. या कोर्सनंतर मी लगेच स्वतःची लॅब टाकू शकतो का?
नाही. स्वतःची पॅथॉलॉजी लॅब चालवण्यासाठी साधारणपणे MD Pathology किंवा DMLT सारखे मान्यताप्राप्त कोर्सेस व नोंदणीची आवश्यकता असते. BSc नंतर तुम्ही तिथे असिस्टंट म्हणून काम करू शकता.
२. इंग्रजी कच्चं असेल तर हा कोर्स करणे कठीण जाते का?
सुरुवातीला थोडं कठीण वाटू शकतं कारण सर्व पुस्तके आणि टर्म्स इंग्रजीत असतात. पण नियमित वाचनाने आणि शिक्षकांच्या मदतीने १-२ महिन्यात मराठी माध्यमाचे विद्यार्थीही याच्याशी जुळवून घेतात.
३. MHT-CET दिल्यास प्रवेशासाठी फायदा होतो का?
होय. महाराष्ट्रातील अनेक नामांकित आणि स्वायत्त महाविद्यालये आता प्रवेशासाठी CET चे गुण किंवा त्यांची स्वतःची प्रवेश परीक्षा ग्राह्य धरतात.
४. BSc Biological Science आणि BSc Microbiology मध्ये काय फरक आहे?
बायोलॉजिकल सायन्स हा एक विस्तृत (Broad) विषय आहे ज्यात वनस्पती, प्राणी आणि सूक्ष्मजीव सर्वांचा अभ्यास असतो. मायक्रोबायोलॉजी हा त्यातलाच एक भाग आहे जो फक्त सूक्ष्मजीवांवर (Microbes) केंद्रित असतो.
५. या क्षेत्रातून सरकारी नोकरी मिळवता येते का?
होय. तुम्ही MPSC/UPSC देऊ शकता. याव्यतिरिक्त फॉरेस्ट डिपार्टमेंट, फूड सेफ्टी ऑफिसर (FSO), आणि सरकारी रिसर्च इन्स्टिट्यूट्स (उदा. NIV, NCCS) मध्ये जागा निघतात.
तुमचे काही प्रश्न आहेत का? मित्रांनो, मला आशा आहे की ही माहिती तुम्हाला योग्य निर्णय घेण्यासाठी मदत करेल. तुमच्या मनात प्रवेश प्रक्रियेबद्दल किंवा भविष्यातील नोकरीबद्दल आणखी काही शंका असतील, तर खाली कमेंट करून नक्की विचारा. मी तुमच्या प्रत्येक प्रश्नाचे उत्तर देण्याचा नक्की प्रयत्न करेन!