Certificate Course In Food & Nutrition : महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांसाठी संपूर्ण मार्गदर्शन
नमस्कार विद्यार्थी आणि पालकांनो! करिअर निवडताना अनेकदा आपल्या मनात गोंधळ असतो. त्यातल्या त्यात वैद्यकीय क्षेत्रात जायचे असेल, पण प्रवेश मिळाला नाही, तर ‘सर्टिफिकेट कोर्स इन फूड अँड न्यूट्रिशन’ (Certificate Course in Food and Nutrition) हा एक उत्तम पर्याय म्हणून समोर येतो.
मी गेली ५-७ वर्षे शैक्षणिक क्षेत्रात विद्यार्थ्यांचे मार्गदर्शन करत आहे. या अनुभवावरून मी तुम्हाला या कोर्सबद्दलची अगदी खरी आणि व्यावहारिक माहिती देणार आहे. इंटरनेटवर मिळणाऱ्या भल्यामोठ्या जाहिरातींसारखी ही माहिती नसेल, तर एका शिक्षकाकडून विद्यार्थ्याला दिला जाणारा हा एक प्रामाणिक सल्ला आहे.
‘सर्टिफिकेट कोर्स इन फूड अँड न्यूट्रिशन’ (अन्न आणि पोषण प्रमाणपत्र) हा २ वर्षांचा कोर्स आहे. या कोर्समध्ये विद्यार्थ्यांना अन्न आणि आरोग्य क्षेत्रातील अनेक नवीन पद्धती आणि महत्त्वाच्या संकल्पना शिकवल्या जातात. यामुळे विद्यार्थी त्यांचे ज्ञान आणि अनुभव अन्न, आरोग्य आणि संबंधित उद्योगांमध्ये चांगल्या प्रकारे वापरू शकतात. Certificate Course In Food & Nutrition
या कोर्सबद्दलची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे:
-
पात्रता (Eligibility): या कोर्सला प्रवेश घेण्यासाठी विद्यार्थ्याने कोणत्याही मान्यताप्राप्त बोर्डातून १२ वी (10+2) किंवा तत्सम परीक्षा पास केलेली असावी.
-
प्रवेश प्रक्रिया (Admission): या कोर्ससाठी प्रवेश पूर्णपणे गुणांच्या आधारावर (Merit List) दिला जातो.
-
प्रमुख महाविद्यालये: इग्नू (IGNOU), मुंबई विद्यापीठ (Mumbai University) आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मुक्त विद्यापीठ यांसारख्या संस्थांमध्ये हा कोर्स उपलब्ध आहे.
-
कोर्सचा उद्देश: विद्यार्थ्यांना खाजगी आणि सरकारी क्षेत्रातील नर्सिंग, डेकेअर सेंटर, वृद्धाश्रम आणि आजारातून बरे होणाऱ्या रुग्णांसाठीच्या सेवांमध्ये थेट काम करता यावे, अशा प्रकारे हा कोर्स तयार करण्यात आला आहे.
-
कोर्सची फी: भारतात या २ वर्षांच्या कोर्सची फी साधारणपणे ₹५,००० ते ₹५ लाख रुपयांपर्यंत असते.
-
नोकरीच्या संधी: हा कोर्स पूर्ण केल्यावर विद्यार्थ्यांना खालील पदांवर नोकऱ्या मिळू शकतात:
-
डाएटिशियन (आहारतज्ज्ञ)
-
न्यूट्रिशन सेल्स एक्झिक्युटिव्ह
-
मॅनेजमेंट डाएटिशियन
-
न्यूट्रिशन रिसर्च सायंटिस्ट
-
न्यूट्रिशन प्रॉडक्ट मॅनेजर
-
-
पगार (Salary): या क्षेत्रात काम सुरू करताना उमेदवारांना सुरुवातीला ₹२ लाख ते ₹८ लाख रुपयांपर्यंतचे वार्षिक पॅकेज (पगार) मिळू शकते.
‘सर्टिफिकेट कोर्स इन फूड अँड न्यूट्रिशन’ (अन्न आणि पोषण प्रमाणपत्र): हा कोर्स नेमका कशाबद्दल आहे?
हा कोर्स नेमका काय आहे आणि यात काय शिकवले जाते, याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे:
-
कोर्सचा उद्देश: सध्याच्या आहारातील आव्हाने आणि समस्या समजून घेणे, तसेच त्यांचा आपल्या शारीरिक, मानसिक, भावनिक आणि आध्यात्मिक आरोग्यावर कसा परिणाम होतो, याची सविस्तर माहिती देणे हा या कोर्सचा मुख्य उद्देश आहे.
-
आरोग्य आणि आहाराचे महत्त्व: उत्तम आरोग्य ही सर्वांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाची गोष्ट आहे. एक चांगला आणि संतुलित आहार शरीराला नेहमी तंदुरुस्त आणि कार्यक्षम ठेवतो.
-
प्रात्यक्षिके आणि सहभाग: या कोर्समध्ये विद्यार्थ्यांना केवळ पुस्तकी ज्ञान मिळत नाही, तर त्यांना आहाराची प्रात्यक्षिके (Demonstrations), अन्नपदार्थ तयार करणे, कार्यशाळा (Workshops), गट चर्चा आणि विविध अभ्यास प्रकल्पांमध्ये प्रत्यक्ष सहभागी व्हावे लागते.
-
काय शिकायला मिळते? हा कोर्स विद्यार्थ्यांना अन्न, आहार, आरोग्य (Wellness) आणि व्यवस्थापन या क्षेत्रांचे प्रशिक्षण देतो. यामध्ये खालील गोष्टींची कौशल्ये शिकायला मिळतात:
-
अन्न विज्ञान (Food Science)
-
स्वयंपाक आणि आहाराचे योग्य नियोजन करणे (Meal Planning)
-
आधुनिक संतुलित आहारातील नवीन तंत्रज्ञान
-
विशेष गरजा असणाऱ्या लोकांसाठीचा आहार (Special Diets)
-
केटरिंग (Catering) आणि कॅफेटेरिया व्यवस्थापन
-
-
कोर्सचा मुख्य भर: पोषण विज्ञान (Nutritional Science) समजून घेणे, पोषणाचे फायदे आणि महत्त्व याबद्दल लोकांमध्ये जागरूकता निर्माण करणे, लोकांच्या आहाराच्या गरजा ओळखणे, इतरांना याबद्दल शिक्षित करणे आणि शिकलेल्या ज्ञानाचा प्रत्यक्ष जीवनात वापर करणे यावर या कोर्समध्ये विशेष भर दिला जातो.
ह्या कोर्स मधील प्रॅक्टिकल अनुभव आणि महत्त्वाचे स्किल्स
हा कोर्स करताना तुम्हाला फक्त ‘कॅलरीज’ मोजायला शिकवले जात नाही. खऱ्या आयुष्यात जेव्हा एखादा पेशंट तुमच्याकडे येतो, तेव्हा त्याचे बजेट, त्याच्या घरची परिस्थिती आणि त्याचे आजार या सगळ्याचा विचार करून डाएट प्लॅन बनवावा लागतो. Certificate Course In Food & Nutrition
या कोर्समध्ये तुम्हाला खालील महत्त्वाचे स्किल्स शिकायला मिळतात:
-
पेशंटचे काउन्सिलिंग (Counseling) करणे.
-
स्थानिक आणि रोजच्या जेवणातील घटकांचा (उदा. पोहे, भाकरी, उसळ) वापर करून डाएट प्लॅन बनवणे.
-
वेगवेगळ्या आजारांनुसार (मधुमेह, बीपी) आहाराचे नियोजन करणे.
या कोर्स करण्यासाठी शैक्षणिक पात्रता आणि बारावीचे विषय
या कोर्ससाठी प्रवेश घेणे फार अवघड नसते. महाराष्ट्रातील बहुतांश संस्थांमध्ये खालीलप्रमाणे पात्रता लागते:
-
शैक्षणिक पात्रता: उमेदवाराने मान्यताप्राप्त बोर्डातून १०वी किंवा १२वी (कोर्सच्या पातळीनुसार) उत्तीर्ण केलेली असावी.
-
महत्त्वाचे विषय: जर तुम्ही १२वी विज्ञान (Science) शाखेतून केली असेल आणि तुमचे बायोलॉजी (Biology) व केमिस्ट्री (Chemistry) हे विषय असतील, तर तुम्हाला हा कोर्स समजायला खूप सोपे जाते.
-
काही ठिकाणी कोणत्याही शाखेचे (Arts/Commerce) विद्यार्थी हा बेसिक सर्टिफिकेट कोर्स करू शकतात, पण विज्ञानाची पार्श्वभूमी असल्यास नक्कीच फायदा होतो. Certificate Course In Food & Nutrition
महाराष्ट्रातील संपूर्ण प्रवेश प्रक्रिया
महाराष्ट्रामध्ये या कोर्ससाठी प्रवेश प्रक्रिया सहसा थेट (Direct Admission) असते. काही मोजक्या आणि मोठ्या इन्स्टिट्यूटमध्ये गुणवत्ता यादी (Merit List) लावली जाते.
-
अर्ज करणे: कॉलेजच्या वेबसाईटवर किंवा प्रत्यक्ष जाऊन प्रवेश अर्ज भरावा लागतो.
-
कागदपत्रे: १०वी/१२वी ची मार्कशीट, शाळा सोडल्याचा दाखला (LC), आणि ओळखपत्र द्यावे लागते.
-
प्रवेश परीक्षा: या सर्टिफिकेट कोर्ससाठी शक्यतो कोणतीही मोठी CET किंवा राज्यस्तरीय प्रवेश परीक्षा (Entrance Exam) नसते. बारावीच्या मार्कांवर प्रवेश मिळून जातो. Certificate Course In Food & Nutrition
महाविद्यालये
महाराष्ट्रामध्ये ‘सर्टिफिकेट कोर्स इन फूड अँड न्यूट्रिशन’ (Certificate Course in Food and Nutrition) करण्यासाठी अनेक उत्तम महाविद्यालये आणि विद्यापीठे आहेत. यापैकी काही प्रमुख आणि नामांकित संस्थांची यादी खालीलप्रमाणे आहे:
१. इग्नू (IGNOU – इंदिरा गांधी राष्ट्रीय मुक्त विद्यापीठ):
-
इग्नूची अभ्यास केंद्रे मुंबई, पुणे, नागपूर आणि महाराष्ट्रातील इतर अनेक शहरांमध्ये आहेत.
-
येथे ६ महिन्यांचा ‘सर्टिफिकेट इन फूड अँड न्यूट्रिशन’ (CFN) कोर्स उपलब्ध आहे, जो तुम्ही घरबसल्या (Distance Learning) करू शकता.
२. एस.एन.डी.टी. महिला विद्यापीठ (SNDT Women’s University), मुंबई आणि पुणे:
-
महिलांसाठी हे एक अत्यंत नामांकित विद्यापीठ आहे.
-
येथे ‘फूड आणि न्यूट्रिशन’ (अन्न आणि पोषण) तसेच डाएटेटिक्स विषयात अत्यंत उत्तम दर्जाचे सर्टिफिकेट आणि डिप्लोमा कोर्सेस शिकवले जातात.
३. यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठ (YCMOU), नाशिक:
-
हे महाराष्ट्राचे स्वतःचे मुक्त विद्यापीठ आहे.
-
येथेही अन्न आणि पोषणाशी संबंधित डिस्टन्स लर्निंग कोर्सेस उपलब्ध आहेत. या विद्यापीठाची अभ्यास केंद्रे संपूर्ण महाराष्ट्रभर पसरलेली आहेत.
४. सोफिया कॉलेज फॉर वुमन (Sophia College for Women), मुंबई:
-
मुंबईतील या प्रसिद्ध महाविद्यालयात महिलांसाठी १० महिन्यांचा विशेष ‘फूड अँड न्यूट्रिशन सर्टिफिकेट कोर्स’ उपलब्ध आहे.
-
यात केवळ थेअरी नाही, तर प्रॅक्टिकल गोष्टींवरही (उदा. योग्य आहार तयार करणे) भर दिला जातो.
५. सिम्बायोसिस सेंटर फॉर डिस्टन्स लर्निंग (SCDL), पुणे:
-
जर तुम्हाला घरबसल्या किंवा ऑनलाइन शिक्षणाद्वारे (Distance / Online mode) न्यूट्रिशन आणि डायटेटिक्स क्षेत्रात सर्टिफिकेट मिळवायचे असेल, तर पुण्याची ही संस्था एक उत्तम पर्याय आहे.
६. मुंबई विद्यापीठ (Mumbai University), मुंबई:
-
मुंबई विद्यापीठाचे स्वतःचे काही विभाग (जसे की गरवारे इन्स्टिट्यूट) आणि त्यांच्याशी संलग्न असलेली अनेक खासगी महाविद्यालये हा सर्टिफिकेट कोर्स ऑफर करतात.
७. सेवादल महिला महाविद्यालय, नागपूर:
-
विदर्भातील विद्यार्थ्यांसाठी हे एक उत्तम महाविद्यालय आहे, जिथे फूड अँड न्यूट्रिशन विभागाद्वारे चांगले शिक्षण आणि प्रॅक्टिकल ज्ञान दिले जाते.
महत्त्वाची टीप: यापैकी कोणत्याही महाविद्यालयात किंवा संस्थेत प्रवेश घेण्यापूर्वी त्यांच्या अधिकृत वेबसाईटवर जाऊन कोर्सची सध्याची फी, प्रवेशाची शेवटची तारीख आणि इतर नियम नक्की तपासून पाहा. Certificate Course In Food & Nutrition
सत्र पद्धतीचा अभ्यासक्रम व विषय
या कोर्सचा अभ्यासक्रम खूप मोठा नसतो. मी इथे पूर्ण सिलॅबसची कॉपी पेस्ट करणार नाही, पण तुम्हाला साधारण काय शिकावे लागते ते सांगतो:
-
बेसिक न्यूट्रिशन: प्रथिने (Proteins), जीवनसत्त्वे (Vitamins) आणि खनिजे (Minerals) यांचे शरीरातील काम.
-
कम्युनिटी न्यूट्रिशन: समाजातील कुपोषण आणि सार्वजनिक आरोग्य.
-
डाएट थेरपी: आजारी माणसांचा आहार कसा असावा.
हा अभ्यासक्रम अत्यंत सोप्या भाषेत असतो. सुरुवातीला काही इंग्रजी शब्द कठीण वाटू शकतात, पण सरावाने ते सोपे होतात.
या कोर्समध्ये खालील विषयांचा प्रामुख्याने अभ्यास केला जातो:
-
अन्न तयार करणे आणि वाढणे: तत्त्वे आणि पद्धती (Food Preparation and Service: Principles and Methods)
-
पोषण आणि आरोग्याची तत्त्वे (Principles of Nutrition and Health)
-
अन्न विज्ञान आणि तंत्रज्ञान (Food Science and Technology)
-
अन्नाची योग्य निवड आणि आहाराचे नियोजन (Food Selection and Meal Planning)
-
अन्न तयार करणे आणि वाढणे: मोठ्या प्रमाणावर आणि व्यावसायिक स्तरावर (Food Preparation and Service: Large Quantity and Commercial)
-
कॅरिबियन खाद्यसंस्कृती आणि अन्न प्रणाली (Caribbean Foodways and Food Systems)
‘सर्टिफिकेट कोर्स इन फूड अँड न्यूट्रिशन’ विरुद्ध ‘डिप्लोमा इन फूड अँड न्यूट्रिशन’ तुलना
या दोन्ही कोर्सेसची नावे जरी सारखी वाटत असली, तरी ते दोन्ही कोर्सेस एकमेकांपेक्षा वेगळे आहेत. खालील तक्त्यामध्ये या दोन कोर्सेसची सविस्तर तुलना दिली आहे:
| मुद्दे (Parameters) | डिप्लोमा इन फूड अँड न्यूट्रिशन (Diploma) | सर्टिफिकेट कोर्स इन फूड अँड न्यूट्रिशन (Certificate) |
| थोडक्यात माहिती (Brief Explanation) | हा कोर्स विद्यार्थ्यांना त्यांचे पुस्तकी ज्ञान प्रत्यक्ष अन्न, आरोग्य आणि संबंधित उद्योगांमध्ये वापरण्यासाठी तयार करतो. | सध्याच्या आहारातील समस्या आणि त्यांचा आपल्या शारीरिक, मानसिक, भावनिक आणि सामाजिक आरोग्यावर होणारा परिणाम याबद्दल सविस्तर माहिती देणे हा या कोर्सचा उद्देश आहे. |
| कालावधी (Duration) | १ ते ३ वर्षे | २ वर्षे |
| पात्रता (Eligibility) | कोणत्याही मान्यताप्राप्त बोर्डातून १२ वी किंवा तत्सम परीक्षा उत्तीर्ण | कोणत्याही मान्यताप्राप्त बोर्डातून १२ वी किंवा तत्सम परीक्षा उत्तीर्ण |
| प्रवेश प्रक्रिया (Admission Process) | प्रवेश परीक्षा (Entrance Test) | प्रवेश परीक्षा किंवा १२ वी च्या गुणांवर आधारित (Merit-Based) |
| प्रमुख महाविद्यालये (Top Colleges) | ओम साई पॅरामेडिकल कॉलेज, राजीव गांधी पॅरामेडिकल इन्स्टिट्यूट (RGPI), एआरसी एज्युकेशन पॅरामेडिकल इन्स्टिट्यूट इत्यादी. | साईनाथ विद्यापीठ, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मुक्त विद्यापीठ, इंदिरा गांधी कॉलेज ऑफ डिस्टन्स एज्युकेशन इत्यादी. |
| पदांची नावे (Job Roles) | केटरिंग मॅनेजर, डायट टेक्निशियन, फूड सर्व्हिस सुपरवायझर, मार्केटिंग/सेल्स कन्सल्टंट, न्यूट्रिशन मॅनेजर, क्वालिटी कंट्रोल मॅनेजर इत्यादी. | न्यूट्रिशन सेल्स एक्झिक्युटिव्ह, क्लिनिकल डाएटिशियन, मॅनेजमेंट डाएटिशियन, कन्सल्टंट डाएटिशियन, न्यूट्रिशन रिसर्च सायंटिस्ट, न्यूट्रिशन प्रॉडक्ट मॅनेजर इत्यादी. |
| सरासरी फी (Average Fees) | साधारण ₹१५,००० | ₹५,००० ते ₹५ लाख |
| सरासरी पगार (Average Salary) | ₹२ लाख ते ₹४ लाख (वार्षिक) | ₹२ लाख ते ₹८ लाख (वार्षिक) |
| नोकरीची प्रमुख क्षेत्रे (Top Recruiting Areas) | केटरिंग कंपन्या, रुग्णालयांचे अन्न सेवा विभाग, हॉटेल्स, केअर होम्स, शाळा आणि महाविद्यालये, वृद्धाश्रम (Retirement Centres) इत्यादी. | खेळाडूंची शिबिरे, अन्न प्रक्रिया उद्योग (Food Factories), रुग्णालये, आरोग्य विभाग, मास मीडिया, संशोधन आणि विकास, स्पोर्ट्स/हेल्थ क्लब्स, जिम इत्यादी. |
सर्टिफिकेट कोर्स इन फूड अँड न्यूट्रिशन: नोकरीच्या संधी (Job Prospects)
बऱ्याच पालकांचा हा प्रश्न असतो की “माझ्या मुलाला/मुलीला लगेच नोकरी मिळेल का?” याचे उत्तर ‘हो’ आणि ‘नाही’ दोन्ही आहे.
सर्टिफिकेट कोर्स झाल्यावर लगेच सरकारी नोकरी मिळणे कठीण असते, कारण तिथे पदवीची (Degree) ची मागणी असते. पण खाजगी क्षेत्रात भरपूर संधी आहेत:
-
जिम आणि फिटनेस सेंटर्स (Gyms and Fitness Clubs)
-
खाजगी रुग्णालये आणि क्लिनिक
-
वेट लॉस सेंटर्स
-
स्वतःचे काउन्सिलिंग सेंटर
सुरुवातीला तुम्हाला एखाद्या अनुभवी डायटीशियनच्या हाताखाली काम करावे लागते.
फूड सायन्स आणि न्यूट्रिशन (अन्न विज्ञान आणि पोषण) कोर्सला सध्या खूप मागणी आहे, कारण या क्षेत्रात नोकरीच्या अनेक सुवर्णसंधी उपलब्ध आहेत. या कोर्सचा अभ्यासक्रम खूप विस्तृत आहे. यामध्ये प्रामुख्याने अन्न प्रक्रिया (Food Processing), अन्न टिकवण्याचे तंत्रज्ञान, अन्न साठवण्याच्या पद्धती, तसेच स्वच्छता आणि अन्नाचा दर्जा राखणे (Quality Assurance) या महत्त्वाच्या गोष्टी शिकवल्या जातात.
नोकरीची ठिकाणे आणि संधी:
हा कोर्स पूर्ण केल्यावर विद्यार्थ्यांना हॉटेल्स, पर्यटन व्यवसाय, अन्न आणि फिटनेस उद्योग, रिसॉर्ट्स, फिटनेस आणि वेलनेस सेंटर्स, मोठ्या कंपन्यांच्या कॅन्टीन आणि क्लिनिक्स, समाजकल्याण विभाग, आरोग्य सेवा केंद्रे, विज्ञान आणि आरोग्याशी संबंधित प्रकाशने (Journals), शाळा, महाविद्यालये आणि विद्यापीठे अशा अनेक ठिकाणी नोकऱ्या मिळू शकतात.
याशिवाय, कुशल उमेदवार खालील पदांवरही काम करू शकतात:
सल्लागार (Advisors), प्रशिक्षक (Instructors), पत्रकार, पोषणतज्ज्ञ (Nutritionists), कंटेंट क्रिएटर्स, आहारतज्ज्ञ (Dieticians), संशोधक, प्रशासक किंवा मॅनेजर. विद्यार्थी स्वतःचा केटरिंगचा व्यवसाय (Catering Business) देखील सुरू करू शकतात. Certificate Course In Food & Nutrition
विविध पदे, कामाचे स्वरूप आणि पगार
खालील तक्त्यामध्ये विविध पदे, त्यांची कामे आणि सरासरी पगार याची माहिती दिली आहे:
| पदाचे नाव (Job Position) | कामाचे स्वरूप (Job Description) | सरासरी वार्षिक पगार (Annual Salary) |
| न्यूट्रिशन सेल्स एक्झिक्युटिव्ह (Nutrition Sales Executive) | ग्राहकांना मार्गदर्शन करणे, त्यांच्या प्रश्नांची उत्तरे देणे, नवीन उत्पादने बाजारात आणणे आणि त्यांची माहिती देणे, नवीन व्यवसाय वाढवणे आणि विक्रीसाठी (Sales) भेटींचे नियोजन करणे. | ₹२ ते ३.५ लाख |
| क्लिनिकल डाएटिशियन (Clinical Dietitian) | रुग्णालये आणि नर्सिंग होममधील रुग्णांना त्यांच्या आजारानुसार योग्य वैद्यकीय आहाराचा सल्ला देणे आणि उपचारांमध्ये मदत करणे. | ₹२ ते ४ लाख |
| मॅनेजमेंट डाएटिशियन (Management Dietitian) | लोकांना सकस आहाराचे निर्णय घेण्यास मदत करणे, आहाराबद्दलचे गैरसमज दूर करून सत्य माहिती देणे आणि योग्य आहाराच्या सवयी ओळखणे. | ₹२ ते ४ लाख |
| न्यूट्रिशन रिसर्च सायंटिस्ट (Nutrition Research Scientist) | प्रयोगशाळेत (Laboratory) आहारावर आधारित विविध अभ्यास करणे, नवीन संशोधन करणे, चाचण्या घेणे आणि त्यातून मिळालेल्या माहितीचे मूल्यमापन करणे. | ₹४ ते ५ लाख |
| न्यूट्रिशन प्रॉडक्ट मॅनेजर (Nutrition Product Manager) | अन्न उत्पादनांचे (Products) नियोजन करणे, त्याची वैशिष्ट्ये ठरवणे, भविष्यातील विक्रीचा अंदाज लावणे, जाहिरात (Promotions) करणे आणि नफा-तोट्याचे व्यवस्थापन करणे. | ₹७ ते ८ लाख |
नोकरी देणाऱ्या प्रमुख कंपन्या आणि संस्था (Top Recruiting Companies)
-
हॉटेल्स आणि हॉस्पिटॅलिटी (Hotels & Hospitality): दी ओबेरॉय शिमला, ताज बंगाल, आयटीडीसी (ITDC), राज विलास, मान सिंग पॅलेस, ताज पॅलेस, दी ग्रँड इंटरकॉन्टिनेंटल, वाइल्डफ्लॉवर हॉल, हयात रिजन्सी, आनंदा इन हिमालयाज, इम्पेरियल्स, ली मेरिडियन, मॅजेस्टिक पार्क प्लाझा आणि एसेक्स फार्म.
-
रुग्णालये आणि आरोग्य सेवा (Hospitals & Healthcare): मॅक्स हेल्थकेअर, फोर्टिस हॉस्पिटल, मेट्रो हॉस्पिटल आणि सर गंगाराम हॉस्पिटल.
-
फूड आणि रेस्टॉरंट्स (Food & Beverage): निरुलाज कॉर्नर हाऊस प्रायव्हेट लिमिटेड, मॅकडोनाल्ड्स, पिझ्झा हट आणि कॅफे कॉफी डे.
-
कॉर्पोरेट आणि इतर कंपन्या (Corporate & Other Companies): टीएमआय नेटवर्क (TMI Network), जीई कॅपिटल (GE Capital), कनव्हर्जेस (Convergys), एक्सेल (Excel) आणि दक्ष (Daksh).
येथे दिलेली ‘नोकरीच्या प्रमुख क्षेत्रांची’ (Top Job Areas) माहिती वाचायला सोपी जावी म्हणून खालीलप्रमाणे मराठीत दिली आहे:
नोकरीची प्रमुख क्षेत्रे (Top Job Areas):
हा कोर्स पूर्ण केल्यानंतर विद्यार्थ्यांना खालील ठिकाणी नोकरीच्या संधी मिळू शकतात:
-
रुग्णालये (Hospitals)
-
आरोग्य विभाग (Health Departments)
-
शाळा आणि महाविद्यालये (Schools & Colleges)
-
अन्न प्रक्रिया उद्योग / फूड फॅक्टरीज (Food Factories)
-
स्पोर्ट्स आणि हेल्थ क्लब्स (Sports and Health Clubs)
-
वसतिगृहे / होस्टेल्स (Hostels)
-
खेळाडूंची शिबिरे (Athletes Camps)
-
अध्यापन / शिक्षण क्षेत्र (Teaching)
-
संशोधन आणि विकास (Research and Development)
-
प्रसारमाध्यमे / मास मीडिया (Mass Media)
-
व्यायामशाळा / जिम (Gyms)
-
स्लिमिंग सेंटर्स (वजन कमी करण्यासाठी मार्गदर्शन करणारी केंद्रे)
-
इत्यादी (etc.)
या कोर्स नंतर त्या क्षेत्रातील भविष्य आणि स्वतःचा व्यवसाय
या क्षेत्रात भविष्यात खूप चांगला वाव आहे. तुम्ही जर अपडेटेड राहिलात, तर तुम्ही ‘स्पोर्ट्स न्यूट्रिशन’ किंवा ‘चाइल्ड न्यूट्रिशन’ सारख्या खास विषयांमध्ये पुढे जाऊ शकता.
या कोर्सचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे तुम्ही ‘स्वतःचा व्यवसाय’ (Freelancing/Own Clinic) सुरू करू शकता. आजकाल लोक ऑनलाईन कन्सल्टेशन (Online Consultation) घेतात. तुम्ही इन्स्टाग्राम किंवा युट्युबच्या माध्यमातून लोकांपर्यंत पोहोचून त्यांना घरबसल्या डाएट प्लॅन देऊ शकता. यासाठी खूप मोठ्या गुंतवणुकीची गरज नसते. Certificate Course In Food & Nutrition
तुमचे काही प्रश्न आहेत का?
जर तुम्हाला प्रवेश प्रक्रियेबद्दल, कॉलेजेसबद्दल किंवा या क्षेत्रातील करिअरबद्दल अजून काही शंका असतील, तर खाली कमेंट बॉक्समध्ये तुमचा प्रश्न नक्की विचारा. मी तुमच्या प्रश्नांची उत्तरे देण्याचा नक्की प्रयत्न करेन! Certificate Course In Food & Nutrition