Certificate Course In IT: बद्दल थोडक्यात माहिती:
नमस्कार विद्यार्थी आणि पालक मित्रांनो! आजकाल आपण पाहतो की प्रत्येक जण कॉम्प्युटर आणि आयटी (IT) क्षेत्राकडे वळत आहे. पण खरोखरच हा कोर्स करून नोकरी मिळते का? की फक्त एक सर्टिफिकेट पदरात पडते?
एक शिक्षक आणि मार्गदर्शक म्हणून मी आज तुमच्याशी अगदी मोकळेपणाने बोलणार आहे. कुठल्याही जाहिरातीला न भुलता, महाराष्ट्रातील आपल्या ग्रामीण आणि मध्यमवर्गीय विद्यार्थ्यांसाठी या कोर्सचे खरे चित्र काय आहे, ते आपण आज समजून घेऊया.
सर्टिफिकेट कोर्स इन इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी (माहिती तंत्रज्ञान) कोर्सचा कालावधी: हा १ वर्षाचा अंडरग्रॅज्युएट (पदवीपूर्व) कोर्स आहे.
-
काय शिकवले जाते?: या कोर्समध्ये प्रामुख्याने कॉम्प्युटर सॉफ्टवेअर, कॉम्प्युटर हार्डवेअर आणि टेलिकम्युनिकेशन्स (दूरसंचार) याबद्दल ज्ञान दिले जाते.
-
पात्रता (Eligibility): या कोर्सला प्रवेश मिळवण्यासाठी मान्यताप्राप्त संस्थेतून विज्ञान (Science) शाखेतून १२ वी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे.
-
प्रवेश प्रक्रिया: या कोर्सचा प्रवेश DUET, JMIEEE, BHU UET यांसारख्या प्रवेश परीक्षांमध्ये (Entrance Exams) विद्यार्थ्यांनी मिळवलेल्या गुणांवर आधारित असतो.
-
अभ्यासक्रमातील विषय: यामध्ये डेटा मॅनेजमेंट, संस्थात्मक कामकाज (Organizations), सांख्यिकीय मोजमाप (Statistical measures) आणि तंत्रज्ञान (Technology) यांसारखे विषय शिकवले जातात.
-
प्रमुख महाविद्यालये: भारतात हा कोर्स देणारी काही प्रमुख महाविद्यालये म्हणजे-
- Vidya Prasarak Mandal, Thane: Provides specialized certificate courses.
- Matsyodari Shikshan Sanstha’s Arts Commerce and Science College, Jalna: Offers certificate programs in IT.
- Seed Infotech, Pune
-
कोर्सची फी: प्रत्येक महाविद्यालयाची आणि विद्यापीठाची फी वेगवेगळी असते. ठिकाण आणि तिथे दिल्या जाणाऱ्या सोयींनुसार ही फी बदलते. साधारणपणे, या कोर्सची सरासरी फी वर्षाला ₹८,००० ते ₹१,३०,००० च्या दरम्यान असते.
-
पगार (Salary): हा कोर्स पूर्ण केल्यानंतर कर्मचाऱ्यांना चांगल्या पगाराची नोकरी मिळू शकते. पगार हा उमेदवाराचे कौशल्य आणि नोकरीचे ठिकाण यावर अवलंबून असतो. सरासरी पगार वर्षाला ₹२,००,००० ते ₹१०,००,००० च्या दरम्यान असू शकतो.
-
पुढील शिक्षण: हा कोर्स झाल्यानंतर विद्यार्थी पुढील उच्च शिक्षणासाठी ‘डिप्लोमा इन इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी’ किंवा ‘बी. टेक (B.Tech) इन इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी’ यांसारखे कोर्सेस करू शकतात.
१०वी / १२वी नंतर विद्यार्थी हा कोर्स का निवडतात? Certificate Course In IT
आजकाल अनेक पालकांना वाटते की आपल्या मुलाने ‘पांढरपेशा’ नोकरी करावी, एसी ऑफिसमध्ये बसावे. १०वी किंवा १२वी नंतर आयटी कोर्स निवडण्यामागचे मुख्य कारण म्हणजे या क्षेत्रात मिळणारा चांगला पगार आणि नोकरीची सुरक्षितता असा एक समज आहे.
पण फक्त एवढ्याच कारणासाठी कोर्स निवडणे योग्य आहे का? तंत्रज्ञानाची आवड असणारे विद्यार्थी यात नक्कीच प्रगती करतात, पण काहींची अवस्था मात्र खूप गोंधळलेली असते.
२०२६ मध्ये हा कोर्स करणे योग्य आहे का? Certificate Course In IT
मित्रांनो, २०२६ आणि त्यानंतरच्या काळात आयटी क्षेत्रात खूप मोठे बदल होत आहेत. AI (Artificial Intelligence) मुळे जुन्या पद्धतीचे काम कमी होत आहे. त्यामुळे हा कोर्स करणे नक्कीच योग्य आहे, पण जर तुम्ही स्वतःला नवीन टेक्नॉलॉजीनुसार अपडेट ठेवणार असाल, तरच! नुसते सर्टिफिकेट काढून आता नोकऱ्या मिळत नाहीत, हे वास्तव तुम्हाला स्वीकारावे लागेल. Certificate Course In IT
या कोर्स करण्यासाठी शैक्षणिक पात्रता
या कोर्सला प्रवेश घेण्यासाठी काही ठराविक पात्रता पूर्ण करणे आवश्यक असते.
-
शैक्षणिक अट: बऱ्याच बेसिक आयटी सर्टिफिकेट कोर्सेससाठी तुम्ही १०वी किंवा १२वी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे.
-
शाखा: १२वी सायन्स (विज्ञान) असेल तर जास्त फायदा होतो, पण आर्ट्स किंवा कॉमर्सचे विद्यार्थीही काही विशिष्ट सर्टिफिकेट कोर्सेस करू शकतात.
गणित / विज्ञान कमकुवत असल्यास?
अनेक ग्रामीण विद्यार्थ्यांचा हा प्रश्न असतो की, “सर, माझं गणित कच्चं आहे, मग मी IT करू शकतो का?” उत्तर आहे: हो, नक्कीच! आयटीमध्ये डिझायनिंग, टेस्टिंग, डिजिटल मार्केटिंग यांसारख्या अनेक शाखा आहेत जिथे उच्च दर्जाच्या गणिताची गरज नसते. पण थोडेफार लॉजिक मात्र नक्कीच वापरावे लागते. Certificate Course In IT
महाराष्ट्रातील संपूर्ण प्रवेश प्रक्रिया आणि विद्यार्थ्यांच्या चुका
महाराष्ट्रामध्ये Admission Process समजून घेणे खूप गरजेचे आहे. जर तुम्ही डिप्लोमा किंवा डिग्री लेव्हलचा कोर्स करत असाल, तर त्यासाठी महाराष्ट्र शासनाची अधिकृत प्रवेश प्रक्रिया राबवली जाते. काही वेळा यासाठी CET/Entrance Exams (प्रवेश परीक्षा) सुद्धा द्याव्या लागतात.
इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी (IT) सर्टिफिकेट कोर्स: प्रवेश प्रक्रिया
महाविद्यालये (Colleges) आणि विद्यापीठे (Universities) विद्यार्थ्यांना प्रवेश देण्यासाठी मुख्यत्वे दोन पद्धती वापरतात: गुणवत्तेवर आधारित (Merit-based) आणि प्रवेश परीक्षेवर (Entrance Exam) आधारित प्रवेश.
-
कट-ऑफ यादी: १२ वी च्या निकालानंतर महाविद्यालये त्यांची कट-ऑफ यादी जाहीर करतात.
-
यादी तपासणे: विद्यार्थ्यांनी या याद्यांकडे लक्ष ठेवावे आणि वेगवेगळ्या याद्यांमध्ये आपली टक्केवारी बसते की नाही ते तपासावे.
-
कागदपत्र पडताळणीची तारीख: यानंतर महाविद्यालये आणि विद्यापीठे कागदपत्रांच्या पडताळणीसाठी (Document Verification) तारखा जाहीर करतात.
-
प्रवेश निश्चित करणे: विद्यार्थ्यांनी ठरलेल्या तारखेला कागदपत्रांच्या पडताळणीसाठी जावे आणि महाविद्यालयात आपला प्रवेश निश्चित करावा.
-
फी भरणे: मिळालेली जागा (Seat) गमावू नये म्हणून महाविद्यालयाची फी वेळेवर भरावी.
२. प्रवेश परीक्षेवर आधारित प्रवेश (Entrance-based Selection)
-
नोंदणीची तारीख: विद्यार्थ्यांनी नोंदणी (Registration) फॉर्म कधी उपलब्ध होणार याच्या तारखांची माहिती ठेवावी.
-
फॉर्म भरणे: फॉर्म वेळेवर भरावा आणि आवश्यक असल्यास फी जमा करावी.
-
ऑनलाइन प्रक्रिया: हा नोंदणी फॉर्म महाविद्यालयाच्या वेबसाइटवरून ऑनलाइन भरावा लागतो.
-
प्रवेशपत्र (Admit Card): नोंदणी पूर्ण झाल्यानंतर, प्रवेशपत्र दिले जाते ज्यामध्ये परीक्षेची तारीख आणि ठिकाण दिलेले असते.
-
परीक्षा आणि निकाल: तुम्हाला प्रवेश परीक्षा द्यावी लागते आणि त्यानंतर निकालाची तारीख जाहीर केली जाते.
-
कागदपत्र पडताळणी: निकालानंतर कागदपत्र पडताळणीच्या तारखा जाहीर केल्या जातात. या कागदपत्रांमध्ये तुमच्या १० वी आणि १२ वी च्या गुणपत्रिका (मार्कशीट्स), तुमचे फोटो आणि मायग्रेशन (Migration) व प्रोव्हिजनल (Provisional) सर्टिफिकेट यांसारख्या प्रमाणपत्रांचा समावेश असतो.
-
फी भरणे: प्रवेशाची संधी गमावू नये म्हणून वेळेवर फी भरावी.
IT (इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी) सर्टिफिकेट कोर्सेससाठी महत्त्वाच्या प्रवेश परीक्षा:
-
C-DAC कॉमन ॲडमिशन टेस्ट (C-CAT): ॲडव्हान्स्ड कम्प्युटिंग (Advanced Computing), आर्टिफिशिअल इंटेलिजन्स (AI) आणि सायबर सिक्युरिटीमधील उच्च-स्तरीय पदव्युत्तर (Postgraduate) सर्टिफिकेट किंवा डिप्लोमा कोर्सेससाठी ही परीक्षा खूप महत्त्वाची आहे.
-
NIELIT प्रवेश परीक्षा: O, A, B, आणि C लेव्हलच्या कोर्सेससाठी, तसेच सायबर सिक्युरिटीमधील काही खास शॉर्ट-टर्म सर्टिफिकेट कोर्सेससाठी ही परीक्षा देणे आवश्यक असते.
-
विद्यापीठ स्तरावरील प्रवेश परीक्षा (University-Level Exams): बरीच विद्यापीठे प्रवेशासाठी स्वतःच्या परीक्षा घेतात. उदाहरणार्थ, IPU CET (BCA/MCA साठी), LUCSAT (लखनौ विद्यापीठ), किंवा इतर स्थानिक विद्यापीठांच्या सामायिक प्रवेश परीक्षा (CET).
-
IGNOU CIT प्रवेश परीक्षा: इंदिरा गांधी नॅशनल ओपन युनिव्हर्सिटीच्या (IGNOU) ‘सर्टिफिकेट इन इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी (CIT)’ या कोर्समध्ये प्रवेश मिळवण्यासाठी ही परीक्षा घेतली जाते.
Video
इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी (IT) सर्टिफिकेट कोर्सच्या प्रवेश परीक्षेची तयारी कशी करावी?
IT मधील सर्टिफिकेट कोर्सच्या प्रवेश परीक्षेत चांगले गुण मिळवण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी खालील टिप्स फॉलो कराव्यात:
-
अभ्यासाचे वेळापत्रक (Timetable) बनवा: अभ्यासासाठी एक योग्य वेळापत्रक तयार करा. त्यात प्रत्येक विषयाचा समावेश करा आणि त्या वेळापत्रकाचे काटेकोरपणे पालन करा.
-
बेसिक कन्सेप्ट्स क्लिअर करा: पायाभूत माहिती (Basics) पक्की करा. असे केल्याने तुम्हाला विषयाचे अधिक चांगले आकलन होईल आणि समजायला सोपे जाईल.
-
जास्तीत जास्त सराव (Practice) करा: प्रवेश परीक्षांमध्ये यश मिळवण्यासाठी सराव खूप महत्त्वाचा आहे. त्यामुळे जास्तीत जास्त प्रश्नांचा सराव करत राहा.
-
मॉक टेस्ट (Mock Tests) द्या: शक्य तितक्या जास्त सराव परीक्षा (Mock tests) सोडवा. यामुळे तुमचे वेळेचे नियोजन (Time management) सुधारण्यास मोठी मदत होईल.
-
कठीण विषयांसाठी वेगळा वेळ काढा: जे विषय तुम्हाला कठीण वाटतात, त्यांच्यासाठी जास्त वेळ द्या. गरज पडल्यास, तुमच्या शंकांचे (Doubts) निरसन करण्यासाठी तुमच्या शिक्षकांची मदत घ्या किंवा ट्यूशन लावा.
चांगल्या IT महाविद्यालयात (College) प्रवेश कसा मिळवावा?
एखाद्या चांगल्या महाविद्यालयात प्रवेश मिळवण्यासाठी खालील काही उपयुक्त टिप्स:
-
विषयाची आवड: तुम्ही जो विषय निवडला आहे, त्यामध्ये तुम्हाला खरोखरच रस (Interest) असायला हवा.
-
चांगले गुण: चांगल्या महाविद्यालयात प्रवेश मिळवण्यासाठी विद्यार्थ्याला १२वी मध्ये किमान ४५% गुण मिळवणे आवश्यक आहे.
-
संपूर्ण अभ्यासक्रम (Syllabus): प्रवेश परीक्षेचा संपूर्ण अभ्यासक्रम (Syllabus) कव्हर करा म्हणजे पूर्ण अभ्यासा.
-
मॉडेल पेपर्सचा सराव: जास्तीत जास्त मॉडेल टेस्ट पेपर्स (नमुना प्रश्नपत्रिका) सोडवा. यातून तुम्हाला प्रश्नांचे प्रकार (Question types) आणि परीक्षेच्या वेळेचा योग्य अंदाज येतो.
-
काळजीपूर्वक वाचन: परीक्षेत चुका टाळण्यासाठी प्रश्न आणि पुस्तकातील सर्व प्रकरणे (Chapters) काळजीपूर्वक वाचा.
-
10 – १२वी मध्ये योग्य विषयाची निवड: १२वी मध्ये असा विषय निवडा ज्यामध्ये तुम्हाला आवड आहे, कारण याच आधारावर तुम्हाला तुमचे भविष्यातील करिअर घडवायचे असते.
-
इतर उपक्रमांमध्ये सहभाग (Extracurricular Activities): नवीन कौशल्ये (Skills), प्रमाणपत्रे (Certificates) आणि पुरस्कार मिळवण्यासाठी अभ्यासाव्यतिरिक्त इतर सहशालेय उपक्रमांमध्येही भाग घ्या. याचा प्रवेश प्रक्रियेत चांगला फायदा होऊ शकतो.
इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी (IT) सर्टिफिकेट कोर्स: अभ्यासक्रम (Syllabus)
बहुतेक महाविद्यालयांमध्ये इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी सर्टिफिकेट कोर्सचा अभ्यासक्रम जवळपास सारखाच असतो. या कोर्सचा सविस्तर अभ्यासक्रम खालीलप्रमाणे आहे:
अभ्यासक्रमातील विषय (Subjects):
-
सिस्टीम ॲनालिसिस आणि डिझाईन (System analysis and design)
-
गरजांचे विश्लेषण आणि प्रोटोटायपिंग (Requirements analysis and prototyping)
-
संस्था / ऑर्गनायझेशन्स (Organizations)
-
प्रोटोटायपिंग आणि सिस्टीम डेव्हलपमेंट टूल्स (Prototyping and systems development tools)
-
संस्थेमधील माहितीचा प्रवाह – व्यवस्थापनाची मूळ संकल्पना (The flow of information in an organization – the basic idea of management)
-
डेटा मॅनेजमेंट / डेटा व्यवस्थापन (Data management)
-
क्वालिटी अश्युरन्स आणि त्याच्या पद्धती (Quality assurance and methods)
-
सोपी सांख्यिकीय मापे (Statistical measures): मीन (Mean), मीडियन (Median), स्टँडर्ड डेव्हिएशन (Standard deviation)
-
डेटाबेस डिझाईनशी संबंधित विषय: नॉर्मलायझेशन (Normalization), एंटिटी मॉडेलिंग (Entity modelling), फिजिकल मॅपिंग (Physical mapping)
-
ह्युमन-कम्प्युटर इंटरफेस डिझाईनचे पैलू (Human-computer interface design aspects)
-
स्ट्रक्चर्ड सिस्टीम ॲनालिसिस आणि डिझाईन टेक्निक्स (Structured systems analysis and design techniques)
-
नवीन सिस्टीम लागू करताना कर्मचारी आणि सामाजिक बाबींचा विचार (Personnel and social considerations in the consideration of new systems)
(टीप: आयटी (IT) क्षेत्रात इंग्रजी शब्दांचा वापर जास्त होत असल्याने, अभ्यासात सोपे जावे म्हणून कंसात मूळ इंग्रजी शब्द दिले आहेत.)
सर्टिफिकेट इन इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी (IT) विरुद्ध सर्टिफिकेट इन क्लाउड कम्प्युटिंग
‘इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी (IT) सर्टिफिकेट कोर्स’ आणि ‘क्लाउड कम्प्युटिंग (Cloud Computing) सर्टिफिकेट कोर्स’ हे दोन्ही कॉम्प्युटर क्षेत्रातील महत्त्वाचे सर्टिफिकेट कोर्सेस आहेत.
येथे या दोन कोर्सेसची तुलना काही महत्त्वाच्या मुद्द्यांच्या आधारे केली आहे, जसे की कोर्सची माहिती, प्रवेश प्रक्रिया, पात्रता, सरासरी फी, मिळणारा पगार आणि नोकरी देणाऱ्या कंपन्या.
| मुद्दे (Factors) | सर्टिफिकेट इन इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी (IT) | सर्टिफिकेट इन क्लाउड कम्प्युटिंग |
| कोर्सची माहिती (Course Description) | हा एक अंडरग्रॅज्युएट (पदवीपूर्व) स्तरावरील १ वर्षाचा कोर्स आहे. यामध्ये कम्प्युटर सॉफ्टवेअर, हार्डवेअर आणि टेलिकम्युनिकेशन्सचे ज्ञान दिले जाते. तसेच, मॅन्युफॅक्चरिंग नेटवर्क्स, सिक्युरिटीज एक्स्चेंज, सप्लाय चेन आणि इन्फॉर्मेशन प्रोसेसिंग सिस्टीम्स यांसारख्या विविध सिस्टीम्सची माहिती यात दिली जाते. | हा ६ महिने ते १ वर्षाचा कोर्स आहे. या कोर्समध्ये प्रामुख्याने क्लाउड डिझायनिंग, ॲप्लिकेशन्स, मॅनेजिंग (व्यवस्थापन) आणि इन्फ्रास्ट्रक्चरवर लक्ष केंद्रित केले जाते. यामध्ये आर्किटेक्चर, डिझायनिंग, सिक्युरिटी (सुरक्षा) आणि रिस्क (धोके) यांसारख्या विषयांचा समावेश असतो. |
| कालावधी (Duration) | १ वर्ष | ६ महिने ते १ वर्ष |
| पात्रता (Eligibility) | १२वी (10+2) मध्ये किमान ५०% गुण आवश्यक. | कोणत्याही शाखेतून (Stream) १२वी मध्ये किमान ५०% गुण आवश्यक. |
| प्रवेश प्रक्रिया (Admission Process) | गुणवत्तेवर आधारित (Merit-based) प्रवेश किंवा प्रवेश परीक्षांद्वारे (उदा. DUET, JMIEEE, EFLUENTE). | गुणवत्तेवर आधारित (Merit-based) प्रवेश किंवा प्रवेश परीक्षांद्वारे (उदा. JEE Mains, IPU CET, MHTCET, SRMJEE). |
| सरासरी वार्षिक फी (Average Annual Fees) | ₹८,००० ते ₹१,३०,००० | ₹७५,००० ते ₹१०,००,००० |
| नोकरीच्या संधी (Job Opportunities) | डेटा सेंटर ऑपरेशन्स सपोर्ट, टेक्निकल सपोर्ट स्पेशालिस्ट, हेल्प डेस्क ॲनालिस्ट, कॉम्प्युटर सपोर्ट कन्सल्टंट इत्यादी. | क्लाउड इंजिनिअर, क्लाउड ॲडमिनिस्ट्रेटर, क्लाउड आर्किटेक्ट, क्लाउड ॲप्लिकेशन डेव्हलपर, क्लाउड सिक्युरिटी मॅनेजर, क्लाउड ऑटोमेशन इंजिनिअर इत्यादी. |
| नोकरी देणाऱ्या प्रमुख कंपन्या (Top Recruiting Companies) | Intel, Wipro, CTS, Dell, Oracle, Google, Microsoft, TCS, Amazon, HP, IBM, Accenture, Infosys, TechMahindra, HCL InfoTech यांसारख्या अनेक कंपन्या (तसेच Compass systems & programming, Vaco Recruiter इत्यादी). | IBM Cloud, Rackspace Cloud, Alibaba Cloud, Microsoft Azure, Google Cloud इत्यादी. |
| सरासरी वार्षिक पगार (Average Annual Salary) | ₹२,००,००० ते ₹१०,००,००० | ₹२,००,००० ते ₹६,००,००० |
खाजगी क्षेत्रातील संधी आणि या क्षेत्रातील भविष्य
कोर्स पूर्ण केल्यानंतर सर्वात मोठा प्रश्न असतो तो नोकरीचा. “कोर्सनंतर लगेच नोकरी मिळते का?” तर याचे उत्तर आहे: जर तुमच्याकडे आवश्यक स्किल्स असतील, तर नक्की मिळते.
नोकरीच्या संधी:
-
खाजगी क्षेत्र: IT कंपन्या, सॉफ्टवेअर डेव्हलपमेंट फर्म्स, बँकिंग सेक्टर, ई-कॉमर्स कंपन्या.
-
रोल्स (पदे): ज्युनियर डेव्हलपर, सॉफ्टवेअर टेस्टर, IT सपोर्ट एक्झिक्युटिव्ह, वेब डिझायनर.
या क्षेत्रातील भविष्य खूप उज्ज्वल आहे, पण त्यासाठी तुम्हाला सातत्याने नवनवीन गोष्टी शिकत राहावे लागेल. “१००% जॉब गॅरंटी” देणाऱ्या खोट्या जाहिरातींना बळी पडू नका; जॉब तुमच्या टॅलेंटवर मिळतो, गॅरंटीवर नाही. Certificate Course In IT
इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी (IT) मधील सर्टिफिकेट कोर्स पूर्ण केल्यानंतर विद्यार्थ्यांना अनेक प्रकारच्या नोकऱ्या मिळू शकतात. त्यापैकी काही प्रमुख पदे खालीलप्रमाणे आहेत:
- डेटा सेंटर ऑपरेशन्स सपोर्ट
- टेक्निकल सपोर्ट स्पेशालिस्ट
- हेल्प डेस्क अॅनालिस्ट
- कम्प्युटर सपोर्ट कन्सल्टंट
- मीडिया टेक्निशियन
- सीनियर सॉफ्टवेअर इंजिनिअर
- टीम लीडर
- प्रोजेक्ट मॅनेजर
- सॉफ्टवेअर डेव्हलपर
- सॉफ्टवेअर इंजिनिअर
- सिस्टीम अॅडमिनिस्ट्रेटर
- डेटाबेस अॅडमिनिस्ट्रेटर
- IT मॅनेजर
- कम्प्युटर सपोर्ट स्पेशालिस्ट
- कम्प्युटर टेक्निशियन
- प्राध्यापक किंवा लेक्चरर
- डेटा अॅनालिस्ट
- हार्डवेअर इंजिनिअर इत्यादी.
IT चे शिक्षण यशस्वीरित्या पूर्ण केलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी काही सर्वात लोकप्रिय आणि सामान्य नोकरीचे पर्याय, त्यांच्या कामाचे स्वरूप आणि सरासरी वार्षिक पगार खालील तक्त्यामध्ये दिले आहेत:
| नोकरीचे पद (Job Profile) | कामाचे स्वरूप (Job Description) | सरासरी वार्षिक पगार |
| हार्डवेअर इंजिनिअर (Hardware Engineer) | हार्डवेअर इंजिनिअर संगणकाचे विविध भाग (hardware components) बनवतात आणि डिझाइन करतात. ते या भागांची चाचणी करतात, डेटाचे विश्लेषण करतात, समस्या दूर करतात आणि इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे डिझाइन करतात. | ₹ ६,५६,००० |
| कम्प्युटर टेक्निशियन (Computer Technician) | कम्प्युटर टेक्निशियनला ‘पीसी टेक्निशियन’ असेही म्हणतात. ते संगणकाची देखभाल करतात. संगणकातील तांत्रिक चुका (errors) शोधून त्या दुरुस्त करणे, सर्व्हर सांभाळणे आणि तांत्रिक मदत पुरवणे हे त्यांचे काम असते. | ₹ ६,२६,००० |
| सॉफ्टवेअर डेव्हलपर (Software Developer) | सॉफ्टवेअर डेव्हलपर नवीन सॉफ्टवेअर तयार करतात, त्याचे डिझाइन आणि व्यवस्थापन करतात. ते नवीन प्रोग्राम्सची चाचणी करतात. तसेच, ते कोडिंग (code) लिहितात आणि त्याचा वापर करतात. | ₹ ५,४२,००० |
| डेटा अॅनालिस्ट (Data Analyst) | डेटा अॅनालिस्ट विविध ठिकाणांहून डेटा गोळा करतात आणि त्याचे विश्लेषण (analysis) करतात. त्यांच्याकडे गणिताचे उत्तम ज्ञान असते आणि ते आवश्यकतेनुसार डेटाची मांडणी करतात. | ₹ ५,१०,००० |
| IT मॅनेजर (IT Manager) | नेटवर्क आणि डेटा सुरक्षित ठेवण्याची प्रमुख जबाबदारी IT मॅनेजरची असते. ते कंपनीचे सॉफ्टवेअर आणि सिस्टीम अपडेट ठेवतात. तसेच, कंपनीची IT धोरणे (policies) तयार करून ती लागू करण्याचे काम ते करतात. | ₹ १५,१४,००० |
स्वतःचा व्यवसाय आणि Future Options (पुढील पर्याय)
हा कोर्स केल्यावर फक्त नोकरीच करावी असे नाही. तुमच्याकडे स्वतःचा व्यवसाय (Business) करण्याचेही अनेक पर्याय असतात.
-
तुम्ही फ्रीलान्सर (Freelancer) म्हणून घरबसल्या परदेशी क्लायंटसाठी काम करू शकता.
-
स्वतःची वेब डेव्हलपमेंट किंवा डिजिटल मार्केटिंग एजन्सी सुरु करू शकता.
सध्या Current Demand खूप आहे आणि Future Scope बघता, तंत्रज्ञान कधीही थांबणार नाही. त्यामुळे योग्य दिशा पकडली तर पुढे अनेक संधी उपलब्ध आहेत. Certificate Course In IT
इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी (IT) मधील सर्टिफिकेट कोर्स पूर्ण केल्यानंतर विद्यार्थ्यांसाठी अनेक उत्तम संधी उपलब्ध आहेत. त्याची सोप्या भाषेतील माहिती खालीलप्रमाणे:
-
उच्च शिक्षणाचे पर्याय (Higher Studies):
हा कोर्स केल्यानंतर तुम्ही पुढील शिक्षणासाठी खालील पर्याय निवडू शकता:
-
डिप्लोमा इन इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी (Diploma in IT)
-
B.Tech (IT) किंवा B.E. (IT)
-
BCA (बॅचलर ऑफ कम्प्युटर अॅप्लिकेशन्स)
-
B.Sc (IT)
-
M.Tech (IT) किंवा MCA
-
-
करिअरची विविध क्षेत्रे (Fields of IT):
सर्टिफिकेट कोर्स पूर्ण केल्यावर तुम्ही तुमच्या आवडीनुसार खालील क्षेत्रांमध्ये करिअर करू शकता:
-
क्लाउड कम्प्युटिंग (Cloud Computing)
-
कम्प्युटर सायन्स आणि रिसर्च
-
अॅडमिनिस्ट्रेशन
-
सॉफ्टवेअर आणि डिझाइन
-
इंजिनिअरिंग आणि एव्हिएशन (विमानवाहतूक क्षेत्र)
-
-
नोकरी देणाऱ्या प्रमुख कंपन्या (Top Hiring Companies):
अनेक नामांकित राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय कंपन्या IT उमेदवारांना नोकरी देतात. यामध्ये खालील कंपन्यांचा समावेश आहे:
गुगल (Google), मायक्रोसॉफ्ट (Microsoft), अॅमेझॉन (Amazon), इंटेल (Intel), विप्रो (Wipro), डेल (Dell), ओरॅकल (Oracle), टीसीएस (TCS), एचपी (HP), आयबीएम (IBM), अॅक्सेंचर (Accenture), इन्फोसिस (Infosys), टेक महिंद्रा (TechMahindra), एचसीएल (HCL), CTS इत्यादी.
-
नोकरीची ठिकाणे (Employment Areas):
IT प्रोफेशनल्सची गरज सर्वच क्षेत्रात असते, जसे की:
-
शाळा, महाविद्यालये आणि विद्यापीठे
-
न्यायालये (Courts)
-
खाजगी कंपन्या (Private Companies)
-
सरकारी कार्यालये आणि सरकारी कंपन्या
-
-
नोकरीसाठी उपलब्ध पदे (Job Opportunities):
या क्षेत्रात उमेदवारांना खालील पदांवर काम करण्याची उत्तम संधी मिळू शकते:
-
डेटा सेंटर ऑपरेशन्स सपोर्ट
-
टेक्निकल सपोर्ट स्पेशालिस्ट
-
हेल्प डेस्क अॅनालिस्ट
-
कम्प्युटर सपोर्ट कन्सल्टंट
-
मीडिया टेक्निशियन
-
सीनियर सॉफ्टवेअर इंजिनिअर इत्यादी.
-
माझा प्रामाणिक सल्ला
एक मार्गदर्शक म्हणून माझा तुम्हाला हाच सल्ला आहे की, माहिती तंत्रज्ञान (IT) हे क्षेत्र खूप वेगाने बदलत आहे. फक्त डिग्री किंवा सर्टिफिकेट मिळवण्यासाठी हा कोर्स करू नका. तुम्हाला खरोखरच कॉम्प्युटरमध्ये आणि नवीन गोष्टी शिकण्यात रस असेल, तरच इकडे या. ग्रामीण भागातील मुले खूप हुशार असतात, फक्त त्यांनी योग्य वेळी योग्य मार्गदर्शन घेऊन मेहनत केली, तर ते या क्षेत्रात नक्कीच मोठे यश मिळवू शकतात. स्वतःच्या कौशल्यावर विश्वास ठेवा आणि प्रॅक्टिकल शिकण्यावर भर द्या. Certificate Course In IT
तुमच्या मनात अजून काही शंका किंवा प्रश्न आहेत का? या कोर्सबद्दल किंवा ऍडमिशन प्रक्रियेबद्दल काही विचारायचे असेल, तर खाली कमेंट करून नक्की विचारा. मी तुमच्या प्रश्नांची उत्तरे देण्याचा नक्की प्रयत्न करेन! Certificate Course In IT